axtarmoq

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

ax-tar-moq

Feʻl

Etimologiyasi

AXTAR- ’koʻp narsalar orasidan titib qidir-’. Kerakli kitobni javondan a x t a r i b topol— madim. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’bir tomonga egil-’ maʼnosini anglatgan a:gʻ- feʼlining ax- shakliga -tar orttirma qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 74); oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan: ax + tar = axtar- > äxtär—. Asli bu feʼl ’koʻp narsalarni agʻdar-’ maʼnosini bildirgan, ’qidir-’ maʼnosi keyin paydo boʻlgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

Topish harakatida boʻlmoq; qidirmoq, izlamoq. ◆ Qorongʻida gugurt axtar- moq. Axtargantopar. Maqol . m ◆ Kishilar kuch-quvvatlarini sotishga ish axtarib, yer axtarib, ovqat, kiyim-kechak axtarib, oʻz tugʻilgan yerlaridan chiqib ketar edilar. P. Tursun . Oʻqituvchi.

Sinonimlari

Antonimlari

[[s:ЎТИЛ/{{{1}}}|{{{1}}}]]. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari