bosim

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

bosim I[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bo-sim

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

BOSIM I ’yuza birligiga toʻgʻri keladigan kuch’ (fizika termini). Uning hon b o s i m i tez-tez oʻzgarib turadi. Bu ot bâs- feʼlining ’ogʻirligʻi, kuchi bilan taʼsir et-’ maʼnosidan -(i)m qoʻshimchasi bilan yasalgan: bâs- + im = bâsim.

BOSIM II 'surunkasiga’, ’toʻxtamay’. Bir hafta b o s i m ishladik. Bu soʻz bâs- feʼlining ’ustma-ust faoliyat koʻrsat-’ maʼnosidan -(i)m qoʻshimchasi bilan yasalgan: bâs- + im = bâsim.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

fiz. Biror jism yuza bir-ligiga tik yoʻnalishda taʼsir qiladigan boshqa kuchni ifodalovchi fizik katgalik.◆ Qon bosimi. Atmoarera bosimi. n Bir million atmosfera bosimida temir hajmi, taqriban, 30 foizga kamayadi. "Fan va turmush".◆ Jahl chiqqanda, bosh miya mushaklarining tanobi tortiladi, qon tomirlari siqiladi, ichki qon bosimi oshib ketadi. "Saodat".

bosim II[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bo-sim

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

rvsh. Tin olmay, toʻxtamay, su-runkasiga.◆ Jamshsh qizi bshshn olti kun bosim oʻtirib tikkan tagdoʻzi doʻppilarini sotgani ketdi. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.◆ Rixsivoy aka hosilotlik vazifasidan olingach, uch kun bosim qishloqda koʻrinmadi. R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi.◆ Uch kundan beri bosim chap koʻzim uchar edi. S. Ahmad, Qadrdon dalalar.

bosim III[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bo-sim

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

shv. folk. Ustun, baland; afzal. Bosim kelmoq. n Bizlardan [parilar-dan

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

◆ odamning suluvi bosim keladi. "Balo-gardon".

bosim IV[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bo-sim

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

esk. ayn. urgʻu.◆ Kitobni esa, ruscha tez va bosimlarini joyiga qoʻyib oʻqiy bilgani uchun, Saidiy oʻqishi kerak edi. A. Qahhor, Sarob.◆ Bundan tashqari, baʼzan soʻz-dagi bosimning oʻrni atayin almashtirilib.."Adabiyot nazariyasi".


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БОСИМ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

bosim

Ruscha ru

bosim I
давление; ◆ qon ~ давление крови; ◆ atmosfera ~i атмосферное давление.

bosim II
нареч.
подряд, беспрерывно, без перерыва; не отрываясь; ◆ uch kun ~ yomgʻir yogʻdi три дня подряд шёл дождь; ◆ dissertatsiya ustida bir oy ~ oʻtirdim я целый месяц не отрываясь сидел над диссертацией.

bosim III
лингв. уст. ударение.