kema

Vikilug‘at dan olingan
kema


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

ke-ma

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

KEMA ' suvda suzish uchun xizmat qiladigan quril-ma ’. K ye m a g a tushganning joni bir (Maqol). Bu soʻz OʻTILda forscha deb koʻrsatilgan (I, 378). DSda bu soʻz kemä, kem1 shakllarida (297- bet), ПДПda käm1 shaklida (393— bet), Devonda kem1 shaklida (III, 253) keltirilgan. Unlilarning bu qadar almashinuvi ushbu soʻzning turkiy ekanini tasdiqlab turibdi. Asli bu ot qadimgi turkiy tildagi ' gʻajil—', 'kemiril-' maʼnosini anglatgan kem— feʼlidan (ЭСТЯ, III, 19) —ä qoʻshimchasi bilan yasalgan: kem— + ä = kemä. Dastlab kema hajman qayiqqa teng boʻlib, yoʻgʻon daraxt tanasining bir pallasi ichini kovlab tayyorlangan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Suvda suzadigan, yuk va yoʻlov-chilarni tashish, baliq ovlash, ilmiy-tad-qiqot, sport, sayyohlik va harbiy maqsad-lar uchun moʻljallangan qurilma. ◆ Baliqchi-lar kemasi. Yuk tashish kemalari. Harbiy kema. m ◆ ..yuk ortilgan kemalar bu keng sunʼiy anhor orqali Amudaryoga borar, undan Orol dengiziga tushib, Gʻazzoliga ketardi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» .
Zangori kema Paxta terish mashinasi. ◆ Yoʻlning ikki chetidagi ummondek bepoyon paxta dalalarida zangori kemalar suzmoqda. Gazetadan . Kemaga tushganning joni bir Bir maqsadda birga harakat qiluvchilar yaxshi-likni ham, yomonlikni \am birga baham koʻradilar, degan maʼnoni bildiradi. ◆ Emin Rajabov oʻzini yana polka tagiga olmoqchi edi, Normat ushlab qoldi: -Dadil boʻl, oʻrtoq, kemaga tushganning joni bir! I. Rahim, «Chin muhabbat» . Kosmik kema Kosmosda uchish uchun maxsus ishlangan qurilma. ◆ I960 yil 19 avgust kupi ikkinchi kosmik kema Yer yoʻldoshi orbitasiga uchirildi. H. Shokirova, «Parvoz-lar» . Havo kemasi Dirijabl, ogʻir samolyot. ◆ Havo kemasi ohista uchib boryapti; samolyot saloni oddiy ish kunidek gavjum. Gazetadan .

Tillarda[tahrirlash]