taft

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

taft

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

f. >-.<m — isitma, harorat

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Issiq-lik manbai yoki qizib turgan narsadan ura-yotgan issiq, harorat. ◆ Tandirning tafti. Olovning tafti. Gulxan taftida isinmoq. sht Kech kirib, havoning tafti qaytdi. S. Axmad, «Qadrdon dalalar» . ◆ Moviy osmon tiniq va begʻubor, hali taxtga minmagan quyoshning tafti badanni kuydirmaydi. F. Musajonov, «Himmat» .

2 Issiqlikdan koʻtarilayotgan bugʻsimon narsa; xovur. ◆ Egatlardan jimir-jimir taft koʻtariladi. Kushlar koʻrinmaydi. S. Nurov, «Narvoy» .

3 koʻchma Shaxe yoki narsaning xarorat darajasi holati; temperatura. Suvning taf-tini bilgisi keldi shekshii, gʻoʻdir barmoq-larini botirdi. R. Raxmonov, Vosil aka. ◆ Shu tariqa tajriba ham toʻplana bordi, choʻl yerlarining tafti, maromini ham oʻrganib olishdi. Gazetadan .

4 koʻchma Ijobiy taʼsirli, hayotbaxsh xarorat, oʻt. ◆ Hovlida odam borki, jon bor. De-vordan tortib dov-daraxtgacha.. oshxonadan tortib donxonagacha, roʻzgʻor buyusharigacha — bari odam tafti bilan tirik. R. Fayziy, «Hazrati inson» . ◆ Bu satrlarning taftidan Zuhra begimning qalbiga yana shiqlik yugurdi. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» .

5 koʻchma Kishi ruhidagi yoqimsiz holat, gʻubor. ◆ Ovqatdan oldin yuvinib chiqasizmi — sovuq suv odamning taftini bosadi. A. Qaxxor, «Ayajonlarim» . ◆ Odam taftini odam oladi, deganlari shu-da, inim. R. Rahmon, «Mexr koʻzda» . ◆ Diqqati oshib, dili qorongʻi boʻlib ketgan kezlarida chelakni shaftoliga toʻldirib, yotogʻimizga kelib qoladi. Bizni koyib-koyib, taftini yozib ketadi. S. Ahmad, «Onajonlar» .

6 koʻchma Oʻzini yuqori olish, manman-lik kayfiyati. ◆ Halima oʻsha Oyjamol opa kelib ketgandagi mojarodan keyin ancha taftidan tushgan, oʻzgara boshlagan edi. J. Abdullaxonov, «Gulchexra» .

Taft tortmaslik ayn. taf tortmaslik q. taf. ◆ Shuning uchun ular niyatlariga yetish yoʻlida ogʻirliklardan taft tortmadilar. M. Joʻra, «Quyoshdan nur emganlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТАФТ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

taft
1 пыл, жар; ◆ tandirning ~i jar тандыра; ◆ gulxanning ~ida isinmoq греться у костра;
2 температура, жар;◆ bemorning ~i baland у больного сильный жар (высокая температура);
3 перен. пыл, огонь, задор; возбуждённое, разгоряченное состояние;◆ yurak ~i душевный огонь; ◆ ~ini bosmoq (или yozmoq, pasaymoq, koʻtarmoq) 1) понизить жар; 2) перен. смягчить (напр. боль, переживания); развеять (напр. тоску); остудить (пыл, жар); ◆ ~dan tushmoq остывать; перестать гневаться.