tom

Vikilug‘at dan olingan


Flag of the United Kingdom.svg Inglizcha (en)

Ism

tom

Talaffuz

  • (British) MFA: /tɒm/
  • (US) MFA: /tɑm/


Flag of Denmark.svg Datcha (da)

Ism

tom

Talaffuz

Sifat

tom

  1. empty


Flag of Ireland.svg Irlandcha (ga)

Ism

tom


Flag of Poland.svg Polyakcha (pl)

Ism

tom

Talaffuz

  • MFA: [t̪ɔ̃m]


Flag of Portugal.svg Portugalcha (pt)

Ism

tom

Talaffuz


Flag of Scotland.svg Shotlandcha keltcha (gd)

Ism

tom

Talaffuz

  • MFA: /t̪ʰɔum/


Flag of Slovenia.svg Slovencha (sl)

Ism

tom

Talaffuz

  • MFA: /ˈtóːm/
  • Ortografiya tonal: tọ̑m


Flag of Sweden.svg Shvedcha (sv)

Ism

tom

Talaffuz

Sifat

tom


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

tom I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

tom

Aytilishi

Etimologiyasi

TOM ' binoning ustini bekitib turuvchi qismi'. Mingboshi t o m d a g i karnaychilarga "bas" isho— rasini hildi (Mirzakalon Ismoiliy). Bu ot qadimgi turkiy tilda tam tarzida talaffuz qilingan (ДС, 529); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tam > tâm. Bu soʻz asli 'devor' maʼnosini anglatgan (Devon, I, 299; II, 206; III, 172). Mahmud Koshgʻariy bu soʻzni uy soʻzi bilan ham tarjima qilgan (Devon, III, 151). Tâm soʻzini ' uy' maʼnosida ishlatish oʻzbek tili shevalarida hozir ham mavjud. DSda qayd etilishicha, qadimgi turkiy tilda 'binoning ustini bekitib turuvchi qismi' maʼ-nosi tagʻam soʻzi bilan anglatilgan (526- bet); keyin — chalik bu soʻz tarkibidagi gʻa tovushlari talaffuz qilinmay qoʻygan boʻlsa kerak: tagʻam > tam > tâm.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Uyning, binoning ustini be-kitib turuvchi tepa qismi. ◆ Poy tom. Tunuka tom. Ikki nishabli baland tom. yash Asfalt yoʻllar, tunuka va shifer tomlardan qaynoq hovur koʻtarshshdi. S. Nurov, «Maysalarni ayoz urmaydi» . ◆ Keta-ketguncha yakkam-dukkam loysuvoq tomlar, devorlari toʻkilay deb turgan pastak uylarni koʻraverib, dilingiz xira tortadi. K. Yashin, «Hamza» .

2 Baʼzi qurilmalarning qor-yomgʻir, quyosh va sh.k. dan himoya qiluvchi tepa qismi. ◆ Toʻlanboy Ikromjonning ahvolini koʻrib turganidan, u ham indamadi-da, ketdik, deb kabina tomini mushtladi. S. Ahmad, «Ufq» . ◆ Hkkojw boshliq qori tizzaga uradigan kizil vagon tomiga chikib, atrofni kuzata bosh-ladilar. N. Safarov, «Jasoratning davomi» .

3 shv. Uy, hovli-joy. ◆ Eshakka muguz bitsa, egasini suzadi, Tuyaga qanot bitsa, tomingni buzadi. Maqol . ◆ yaya Shunda borib, bir tomni ochdi — bari tillaga toʻla, bir tomni ochdi — kumushga toʻla. "Ravshan" . ◆ "..Dashti qipchoqlar boyisa, xotin oladi, turkiylar boy boʻlsa, tom soladi" [oʻylardi Masuma beka]. Mirmuhsin, «Meʼmor» .

Tomdan tarasha tushganday q. tarasha. (Oʻzini) tomdan tashlaydi Biror narsaga juda oʻch, oʻlarmon odam haqida aytiladigan ibora. ◆ Ichkilik boʻlsa, Joʻra oʻzini tomdan tashlaydi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ ..pul desa, oʻzini tomdan tashlaydigan bu taʼviya-ning na doʻsti bor, na joʻrasi. J. Sharipov, «Xorazm» .

Sinonimlari

Antonimlari

tom II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

tom

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

[a. — toʻla, toʻliq, butun;

mukammal] kt. 1 sft. Toʻla, toʻliq. ◆ Mufti... kotibining chizgan rejalarini amalga oish-rishga tom ixlos bilan koʻndi. A. Hakimov, «Ilon izidan» . ◆ Qoʻltigʻimdagi anordan bit-tasini olib, yorigʻidan ikkiga ajratib, ikki qoʻlim bilan siqib, tom ishtaha bilan yeyishga tushdim. Gʻ. Gʻulom, «Shum bola» . ◆ [Ha-sanali] Xoʻjasi Yusufbek hojiga, ayniqsa, xoʻjazodasi Otabekka itoat va ixlosi tom boʻlib, buning evaziga ulardan ham ishonch va hurmat koʻrar edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Darajai tom Toʻliq daraja, kamolot da-rajasi. ◆ Maʼlumotim darajai tomga erish-gan boʻlsa ham... yozmoqda qiynalamen. Oybek, «Navoiy» . Tom maʼnosi bilan Toʻliq, chin maʼ-nosi bilan. ◆ Farmonov tom maʼnosi bilan "shjtimoiy odam" boʻlib, butun hayoti kol-lektivda, idora, majlisda, minbarda oʻtgan. A. Muxtor, «Chinor» .

2 rvsh. Butunlay, tamomila, batamom. ◆ Ku-logʻim tom bitdi. n ◆ -Taqsir, — dedi Fo-zilhaq Azizulxon sigaret chekib.. Muxtor Hasanga qarab, — pinakka ketganday tom mahliyosiz. Oybek, «Nur qidirib» . ◆ Mendek odamning ogʻzidan bunday gapning chiqishi Sizni tom qayron qilishini bilaman. Sh. Xolmirzayev, «Qil koʻprik» .

Sinonimlari

Antonimlari

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

tom

Aytilishi

Etimologiyasi

III yun. tomos — boʻlim; boʻlak, qism

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

Bir necha kitobdan iborat asar, asarlar toʻplami, muqovalangan xujjat va sh.k. ning har bir ayrim kitobi; jild. ◆ Lugʻatning birinchi tomi. Toʻplamning uchinchi tomi, n ◆ Yoʻldosh kirganda, Poʻlat deraza rafida tizzasini quchoqlab oʻtirar, stolda, yostigʻi ustida meditsina ensiklopediyasining tom-lari sochilib yotar edi. A. Muxtor, «Chinor» . ◆ Tergovchi Qosimov yana taxlab qoʻyilgan ji-noiy ish tomlarini varaqlashga tushib ketdi. "Mushtum" .


Sinonimlari

Antonimlari

ТОМ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ism

tom

[[s:ЎТИЛ/{{{1}}}|{{{1}}}]]. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Ruscha ru

tom I
1
крыша, кровля; ◆ tunuka ~ железная крыша; ◆ ikki nishabli ~ двускатная крыша; ◆ ~ yopmoq крыть крышу; ◆ ~dan tarasha tushganday некстати, (сказать) невпопад (букв. как щепка);
2 обл. дом; помещение, комната; ◆ Shunda borib-borib bir ~ni ochdi - bari tillaga toʻla, bir ~ni ochdi - kumushga toʻla... («Равшан») Он шёл, шёл и дошёл до первой комнаты, открыл её - полна золота, открыл другую - полна серебра...; ◆ ~ qilmoq строить дом.

tom II
книжн. полный, совершенный; // совершенно, совсем; ◆ ~ maʼnosi bilan в полном смысле слова; ◆ surʼati ~ bilan на полной (предельной) скорости; ◆ darajai ~ высшая ступень; ◆ ... malumotim darajai ~ga erishgan boʻlsa ham, .. yozmoqda qiynalamen... (Ойбек, «Навоий») ... хотя моё образование достигло высшей ступени, однако... писать мне трудно; ◆ qulogʻi ~ bitdi он совершенно оглох.

tom III
том; ◆ lugʻatning birinchi ~i первый том слваря.