baytal

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bay-tal

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

BAYTAL ’qisir qolgan urgʻochi ot’. Qashqa b a y-t a l n i goʻshtga topshirib yubordik. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi ’yoyil-’ maʼnosini anglatgan baż- feʼlining bay- shakliga (ЭСТЯ, II, 35) -(ï)tyurt-tirma qoʻshimchasini va kuchaytirish maʼnosini ifoda — lovchi -a qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan shaklidan —l qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ikkinchi boʻ— gʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan; oʻzbek ti — lida a unlilari ä unlilariga almashgan: {[(baż > bay-) + ït = bayït—] + a = bayïta—} + l = bayïtal > baytal > bäytäl. AM.Sherbak baytal soʻzining etimologiyasi no-aniq ekanini aytib, bu soʻzni qavslar ichida bay-ta-l tarzida uch qismga ajratib, bay qismini ism, -ta qis-mini feʼl yasovchi qoʻshimcha, -l qismini ot yasovchi qoʻshimcha deydi (IRLTYA, 89).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Urgʻochi ot; biya. Bayta.) chopib poyga olmas. Maqol. ■■◆ Togʻ etaklaridan qor ketib, pastliklar yashshtlanib qolgan aprel oʻrtalarida baytalim qulunladi. S. Ahmad, Jimjitlik.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БАЙТАЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

baytal

Ruscha ru

baytal
кобыла.