bemaʼni

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

be-maʼ-ni

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

BEMAʼNI Bu sifat 'yoʻq' maʼnosini ifodalaydigan tojikcha be- old qoʻshimchasini (ТжРС, 544) 'mazmun' maʼnosini anglatadigan arabcha maʼni otiga (ARS, 545) qoʻshib hosil qilingan boʻlib, 'mazmunsiz', 'safsatadan, uydirmadan iborat' kabi maʼnolarni anglatadi (ТжРС, 60; OʻTIL, I, 101). Bemaʼni sifatidan oʻzbek tilida -garchilik qoʻshimchasi bilan bemaʼnigarchilik oti yasalgan, 'nojoʻya xatti-harakat' maʼnosini anglatadi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

be.. + maʼni

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Odob-qoida doyrasidan tashqari; maʼnosi, mazmuni yoʻq; maʼnosiz.◆ Bemaʼni jusha. t" Kishining bemaʼni gaplardan oʻzini tiyishi uning moʻminligi naqadar chiroyli ekanligidan dalolat beradi. "Fan va turmush".◆ Uning bemaʼni javdiragan koʻzlarida hali ham qandaydir husn saqlanib qolgan edi. S. Zunnu-nova, Gulxan.◆ Talʼat birinchi kursdanoq Hamida degan qizni suyub qolgan, shu qiz boʻlmasa, dunyo koʻziga qorongʻi, bemaʼni koʻrinib ketardi. Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.

2 Quruq safsatadan iborat boʻlgan; ha-qiqatga mutlaqo zid; asossiz; keraksiz, behuda.◆ Ha, bugun ham ancha bemaʼni suxanbozlik qildi. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.◆ -Qan-chalik bemaʼni, qanchalik bemaʼni oʻylar! — yuzini kafti bshshn bekitib jshshaydi Sher-bek. S. Anorboyev, Oqsoy.◆ Bu ayb shunchalik uydirma va bemaʼniki, prokuratura xodimi-ga batafsil javob berib oʻtirishni lozim topmadim. O. Yoqubov, Izlayman.

3 Odob-axloqdan tashqari, yaramas; bemaza, boʻlmagʻur.◆ Bemaʼni qiliqlar. yash ◆ Asalning shunaqa bemaʼni ishlari koʻpligidan biz ham.. kuyib yotibmiz. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.◆ Xotinlarning bemaʼni qiy-chuvi.. hamma yoqni tutdi. Oybek, Tanlangan asarlar.◆ Ahmad ham jilmaydi. U bemaʼni qahqahani, munofiqona hiringlashlarni yomon koʻrardi. F. Musajonov, Himmat.

4 Nojoʻya, bemaza ishlar qiladigan, yomon, yaramas; boʻlmagʻur.◆ -Gʻozi eshon huzu-ringizda ekan! — dedi maxdum, — oʻzi koʻp bemaʼni odam. Ziyofat-miyofat deb, yaqin bir soat vaqtimni oldi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БЕМАЪНИ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

bemaʼni

Ruscha ru

bemaʼni
1
бессмысленный, нелепый, несуразный; абсурдный; ◆ bemaʼni fikrlar бредовые идеи; ◆ bemaʼni soʻzlar yigʻindisi бессмысленный набор слов;
2 глупый, неумный, неразумный.