iliqmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

i-liq-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ILIQ- 'shahvoniy hirsga beril-’. Shu kunlarda bir jononga i l i h i b yurgan emishsan. Bu soʻz il-feʼlining ïl- shaklidan (’bogʻlan-’ maʼnosidan) -(ï)q ’oʻzlik’ nisbati qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 218); oʻzbek tilida ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: ïl- + ïq = ïlïq- > iliq-. Bu soʻz asli qa-dimgi turkiy tilda umuman ’buzil-’, ’rasvo boʻl-’ maʼ-nosini bildirgan (ДС, 218), keyinchalik maʼnoda to — rayish voqe boʻlib, 'shahvoniy buzil-’ maʼnosini ang— lata boshlagan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Shahvoniy nafsni qon-dirish ishtiyoqida ergashmoq; kuyukkan qan-jiqqa (itga) ilashmoq.

2 dagʻl. Biror ayolga hirs qoʻymoq, shu maq-sadda intilmoq, ilashmoq. ◆ Boyning boshqaruv-chilari orasida oymisan oy, kunmisan kunday Bibiqatcha degan qiz boʻlar edi. Aglonbiyning shunga iliqqan yillari ikki xotini birdan oʻldi. A. Muxtor, «Qoraqalpok, qissasi» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ИЛИҚМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]