irmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

ir-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

IRMOQ ’daryoga quyiluvchi kichik suv yoʻli’. Sir— daryoning irmohlari koʻp. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi suvning oqishini bildirgan ïr- feʼ-lidan (ЭСТЯ, I, 665) -ma qoʻshimchasi bilan yasalgan otga kichraytirish maʼnosini ifodalovchi -q qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan; oʻzbek tilida a unlisi â unli — siga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqol-gan: (ïr- + ma- = ïrma) + q = ïrmaq > irmaq > irmâq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Birlashib, katga daryo hosil qiluvchi har bir ayrim kichik daryo. ◆ Sirdaryo irmoqlari. m ◆ Yolgiz oqqan irmoq ham foyda keltiradi, qizim, axir, oqib-oqib, daryoga qoʻshiladi-ku! Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» . ◆ Gʻayratlar paxta terayotgan yerlarning oxi-rida Zarafshon daryosining bir irmogʻi Qoradaryooʻtadi. M. Hazratqulov, Jurʼat.

2 Umuman, daryocha, kichik daryo. ◆ Bu vo-diyning quyoshi ham bizniki, Baxmal qiru zum-rad irmoqlari ham. Gʻ. Gʻulom . ◆ ..Muzliklar ostidan chiqayotgan suv kichik irmoq hosil etib oqardi. S. Karomatov, «Oltin qum» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ИРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

irmoq
1 приток реки; ◆ Sirdaryo ~lari притоки Сырдарьи;
2 поэт. ручей; поток; ◆ baxmal qir va zumrad ~lar бархатная степь и изумрудные ручьи.