jir

Oʻzbekcha (uz)

jir I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

jir

Etimologiyasi

Ruschadan жир - moy; yogʻli, moyli narsa, ovqat

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

s. t. moy, yogʻ. ◆ -Yetmish ikki hunaring bor, lekin xumchangda besh paysa jiring yoʻq! - deb Mirvali bangi bir kun Berdiboyni koyigan edi. Abdulla Qodiriy, „Obid ketmon“
Jir bitmoq - 1) semirmoq, et, yogʻ bitmoq. ◆ Qoʻyga hech jir bitmayotir. ◆ Sidiqjon qaynanasidan bu xildagi taʼnalarni koʻp eshitgan, lekin sira gap qaytarmagan edi, bu safar zaharxanda qilib: -Oʻzi toʻymaganning salqiti qorin ogʻritadi, onajon, sizdan ortdi-yu bizga jir bitdimi! - dedi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“ 2) koʻchma boyimoq, davlati ortmoq. ◆ Endi jir bitdi-da! Bitta koʻylak ikkita boʻldi. Abdulla Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari“
Jiri bor - qoʻr-quti bor, davlatmand. ◆ Jiri bor oilalarning bolalariga maktab ham, Madrasa ham yarashadi. Oybek, „Tanlangan asarlar“

jir II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

jir

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

shv. qoʻshiq. ◆ Oʻtovlardan choʻponlarning oʻlanlari, oqinlarning jirlari yangrab, uzoq-uzoqlarga aks sado beradi. Gazetadan ◆ Oʻzim kabi qovuni bol oʻsha pir, Oʻsha yoshlik alangam, Oʻsha qoʻshiq, oʻsha jirov, oʻsha jir, Oʻsha jahon shoʻx yangam. Mirtemir

Sinonimlari

qo‘shiq, she’r, kuy.

jir III

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

jir

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

shv. janjal.

Antonimlari

ЖИР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

• Dolgancha: ырыа
• Yoqutcha: ырыа, тойук

Ruscha _ru

jir I
питательность, калорийность; жир; ◆ ~i yoʻq ovqat некалорийная, непитательная пища, нежирная пища; ◆ 

• unga ~ bitibdi 1) он набрал вес; он прибавил в весе (после сильной худобы); ◆ qoʻyga hech ~ bitmayotir овца нисколько не прибавляет в весе; 2) ирон. он стал зажиточным, разбогател; ◆ ~i bor oilalar зажиточные семьи.
  

jir II
обл. песня, стих; ◆ oqinlarning ~lari yangradi гремели песни акынов.