oʻrdak

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

oʻr-dak

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

OʻRDAK 'suvda suzib, boshi bilan shoʻngʻib ovqatla-nadigan yalpoq tumshuqli qush’. Shoshgan oʻ r d a k ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi (Maqol). Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’shoʻngʻi-’ maʼnosini anglatgan ör- feʼlidan -däk qoʻshimchasi bilan yasalgan; oʻzbek tilida ö: unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: ö:r— + däk = ördäk > ordäk. Bu soʻzni boshqacha talqin etish qam mumkin: ’shoʻngʻi-’ maʼnosini anglatgan b:r- feʼliga 'takror’ maʼnosini ifodalovchi —lä qoʻshimchasining —dä shaklini qoʻshib hosil qilingan shaklidan -k qoʻshimchasi bilan yasalgan (Devon, I, 128, DS, 388); oʻzbek tilida ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: (ör- + dä = ördä-) + k = ördäk > ordäk. Ordäk soʻzi asli ’koʻp marta shoʻngʻuvchi’ maʼnosini anglatgan: bu qushga nom shu xu— susiyati asosida berilgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Oʻrdaksimonlar oilasiga mansub, boʻyni kalta, oyoqlari qisqa kurak-simon, suvda suzib yurishga moslangan, yalpoq tumshuqli parranda. ◆ Yovvoyi oʻrdak. Xonaki oʻrdak. Urdak tuxumi. Oʻrdak ovlamoq. Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? Ma-qol . ◆ Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi. Maqol . n ◆ Sohilida chayqalar qamish, Uchib oʻtar baʼzan oʻrdak, gʻoz. Yo. Mirzo .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЎРДАК. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Sifat[tahrirlash]

oʻrdak [[Turkum:OʻzbekchaOʻzbekchada sifat soʻzlar|oʻrdak]]

Ruscha ru

oʻrdak
утка; // утиный; ◆ qizil bosh ~ красноголовая утка; ◆ erkak ~ селезень; ◆ ~ tuxumi утиное яйцо; ◆ ~ yurish утиная походка (вперевалку); ◆ uyda ~ suzyapti в комнате плавают утки (говорится, когда в доме сильно протекает крыша).