oʻtmish
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]oʻt-mish
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]OʻTMISH 'oʻtgan davr’, ’kechmish’. Oʻ t m i sh i -m i z g a doir bebaho yodgorliklar yuksak madaniya— timizdan darak beradi. Bu soʻz ’bir nuqtadan boshqa bir nuqtaga harakatlan-’ maʼnosini anglatuvchi öt-feʼlidan eski oʻzbek tilida -müsh sifatdosh qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 555); maʼno taraqqiyoti natijasida otga aylangan; keyinchalik ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan, ikkinchi boʻgʻindagi ü un — lisi i unlisiga almashgan: öt— + müsh = ötmüsh > otmish.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]- Kishi, xalq hayotining oʻtgan qismi, shu oʻtgan davridagi hayoti. ◆ Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim.. qishlogʻimizda maktab ham yoʻq edi. Yoshlik" ◆ Oʻtmishni xotirlarkan, Yoʻlchi ogʻir xoʻrsindi. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Goh oʻltirib, gohi yotib, bemalol Soʻzlar edi oʻtmishidan keksa chol. Habibiy ◆ Muzeydagi eksponatlarda belorus xalqining oʻtmishini koʻrdik va yaqindan tanishdik. Nazir Safarov, „Olovli izlar“
- Oʻtgan davr; kechmish, moziy va shu davrdagi kishilar (ajdodlar) hayoti. ◆ Oʻtmishda ota-bobolarimiz ozmuncha togʻ qazishganmi, biz ham qaziymiz. Mirzakalon Ismoiliy, „Fargʻona tong otguncha“ ◆ Ha, Oybek aka aytganday, G‘afur Gʻulom oʻtmishga qarab bugunni, bugunning xulosasidan ertasini koʻra oladigan odamlardan edi. Shukrullo, „Javohirlar sandigʻi“ ◆ Maqtamasman moziyni, birok, Oʻtmishingni oʻylayman bir zum. Abdulla Oripov, „Yurtim shamoli“
Sinonimlari
[tahrirlash]Avval, Ilgari, Tarix, Xotira, Qadim
Antonimlari
[tahrirlash]ЎТМИШ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Tarjimalari
[tahrirlash]- Tofalarcha kim : ӄалып
Ruscha ru
oʻtmish
прошлое; ◆ uzoq oʻtmishda в далёком прошлом; ◆ qahramonning shonli oʻtmishi славное прошлое героя.
Ot
[tahrirlash]oʻtmish (koʻplik oʻtmishlar)