qalam

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search
HB graphite qalam
rang qalam


Flag of Azerbaijan.svg Ozarbayjoncha (az)

Ot

qalam

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

qa-lam

Aytilishi

Etimologiyasi

\a. jJj — qamish pero; uslub; xat, dastxat

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Oʻrtasiga ingichka, uzun grafit joylangan choʻp shaklidagi, xat yozish, rasm solish, chizma chizish uchun ishlatiladigan yozuv, chizuv asbobi. ◆ Qora qalam. Rangli qa-lamlar. shsh Chernetsov koʻk va qizil qalam-lar bilan bezab taitangan xaritaga qaradi. I. Rahim, «Chin muhabbat» .

Moʻy qalam yoki qalami moʻy q. moʻyqalam. Tosh qalam ayn. grifel.

2 Perosi oʻzidan chiqarilgan ruchka. ◆ Sava gich qalam. n ◆ Keyin bir parcha qogʻoz olib, qamish qalamni qitirlatib yoza boshladi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. ◆ Bu ikkisi qogʻoz-ga mixlangandek gap-soʻzsiz qalamni qirr-qirr qogʻoz ustida yuritib turar edi. A. Qodiriy, «Mehrobdan chayon» .

Poʻlat qalam esk. ayn. pero.

3 Umuman, yozish, ijod qilish quroli. U qoʻlimga tutqazib k,alam, Koʻzlarimdan oldi uyquni. E. Vohidov. ◆ Usmon Nosir oʻtgan yoʻl-larida chaman ungan, qalami Pushkin, Ler-montovlarni oʻzbek tilida gapirtirgan. Gazetadan .

4 koʻchma Yozma asar ijod etish; yozma ijod, ijod. ◆ Yaxshi yigit, sizning qalam kuchingiz juda ham zoʻr ekan-ku. 3. Fatxullin, «Soʻn-mas yulduz» . ◆ Uning qalamiga mansub sheʼriy asarlar.. taʼsirchanligi bilan kishini oʻziga maftun etadi. Gazetadan .

Qalam uchi (yoki haqi) Yozilgan narsa uchun beriladigan haq; gonorar. ◆ Duo qilib, qalam uchisiga boʻzni uzatdim — olmaydi. A. Qo-diriy, «Mehrobdan chayon» . ◆ Bir oy oʻtgach, ga-zetada bosilgan ilk hikoyasiga qalam haqi keldi. "Yoshlik" . Qalam yurgizmoq (yoki teb-ratmoq, surmoq) 1) yozmoq, xat mashq qil-moq. ◆ Ularning zehni oʻtkirroqlari hozir bemalol xat taniydigan, qalam yurgizadi-gan boʻlib qolishdi. H. Gʻulom, «Mashʼat; 2) adabiy asar yozmoq, ijod etmoq» . ◆ U sheʼrning turli navlarida qalam yuritadi. Oybek, «Navoiy» . ◆ Maʼruf Nazarov., qoʻshiqchilik so-hasida ham dadil qalam tebratyapti. X. Yodgorov, «Hayot toʻlqinlari» . Qalami oʻtkir Ijod, yozish qobiliyati darajasi yuqori. ◆ Fazliddin esa, qalami oʻtkir jurnalist edi. D. Nuriy, «Osmon ustuni» . ◆ Ahmadning boʻlimga koʻp foydasi tegishi mumkin, qo-biliyatli bola, qalami oʻtkir. F. Musajo-nov, «Himmat» . Qalamga olmoq Biror asar, maqola va sh.k. ni yozishga kirishmoq; yozmoq. ◆ Bu kun men shu "Oʻtgan kunlar"ni qalamga olganimda ham, oʻsha oʻzimni zeriktirgan faslni tashlab ketishga majburman. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ ..vafodorlikni ulugʻlab, bevafolikni ranj bilan qalamga oldik. Gazetadan . Qudrat qalami Xudo to-monidan bitilgan, belgilangan. ◆ Har banda qudrat qalami bilan yozilganni koʻradi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

5 Qoshni qora qilish uchun surtiladi-gan qora modda va uni qoshga surtish uchun ishlatiladigan choʻpsimon asbob. ◆ Seni ha-ramda yaxshilab yasantiraman, qoshlaringga qalam, koʻzlaringga surma tortaman. Mir-muhsin, «Choʻri» .

6 maxe. Tosh, taxta kabi qattiq jism-larni oʻyish, kesish va gul solish uchun ishlatiladigan metall asbob. ◆ Haykalta-rosh qalami.

1 shv. Tilim, tilik. ◆ Bir qalam goʻsht.

Qalam qosh 1) uncha egilmagan qop-qora chiroyli qosh. ◆ Toʻgʻri, qalam qoshga oʻsma qoʻyilsa buzarmish. S. Anorboyev, «Oqsoy; 2) shunday qoshli kishi» . ◆ Koʻp yigit ayrildi qalam qoshidan. Gʻayratiy . Qoshi qalam ayn. qalam qosh 2. ◆ Birdan qoshi qalamim Paydo boʻldi nihoyat. Yo. Mirzo .

Sinonimlari

Antonimlari

ҚАЛАМ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ot

qalam (koʻplik qalamlar)

Tillar

Ruscha ru

qalam
1 карандаш; ◆ qora qalam чёрный карандаш; rangli (или rangdor) ◆ qalamlar цветные карандаши; ◆ tosh qalam грифель;
2 ист. калям (тростниковое перо);
3 перен. перо; ◆ qalami oʻtkir у него острое перо; ◆ qalam tebratmoq, qalam surtmoq или ◆  qalam yurgizmoq (букв. двигать пером) 1) упражнять своё перо; 2) писать, пописывать; творить; ◆ U sheʼrning turli navlarida qalam yuritadi (Ойбек, «Навоий») Он пишет стихи в разных жанрах; ◆ qalam ahli поэты и писатели; ◆ qalam haqi гонорар; ◆ qalam uchi 1) заострённый конец карандаша; 2) уст. перо (стальное); 3) перен. гонорар;
4 резец (инструмент резчика); ◆ poʻlat qalam 1) стальной резец; 2) уст. перо (стальное); ◆ haykaltarosh qalami резец скульптора;
5 обл. длинный кусок, ломтик; ◆ bir qalam qovun длинный кусок дыни; ◆ qalam-qalam qilib kesmoq нарезать длинными ломтиками;
6 краска для бровей; ◆ 

  • qalam qosh 1) тонкие чёрные красивые брови; 2) обладатель (ница) тонких чёрных бровей.