qovurgʻa

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

qo-vur-gʻa

Etimologiyasi

Mo‘g‘ulchadan olingan.

QOVURGʻA 'umurtqadan chiqib, koʻkrak qafasini tashkil qiladigan yoysimon ensiz suyak'. ◆ Mana, uring, sindiring qovurgʻamni! Qoʻrqmay qoʻya qoling, arz qilmayman. Abdulla Qahhor Bu ot qadimgi turkiy tilda 'oʻrab turuvchi narsa' maʼnosini anglatgan qab soʻzidan (Devon, III, 160) — (u)r qoʻshimchasi bilan yasalgan feʼlga —gʻa qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan; keyinchalik b undoshi v undoshiga, birinchi boʻgʻindagi a unlisi â un — lisiga, uchinchi boʻgʻindagi a unlisi ä unlisiga almashgan: (qab + ur = qabur—) + gʻa = qaburgʻa > qavurgʻa >

qâvurgʻä.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 anat. Umurtqadan chiqib, koʻkrak suyagiga egilib keladigan, koʻkrak qafasini tashkil qiladigan yoysimon ensiz suyak. ◆ Mana, uring, sindiring qovurgʻamni! Koʻrqmay qoʻya qoling, arz qilmayman. A. Qahhor, „Asror bobo“ .

Yetim qovurgʻa Koʻkrak suyagiga kelib yopishmagan qisqa qovurgʻa. ◆ Insonning yetti juft chin qovurgʻasi, besh juft yetim qo-vurgʻasi boʻladi. Qovurgʻasi koʻrinib (yoki sa-nalib) qolmoq Juda ozib ketmoq. ◆ Joʻraning koʻzlari choʻkib, qovurgʻalari sanalib qoldi, har kun qamchi, har kun azob.. H. Shame, „Dushman“ .

2 koʻchma maxs. Bino, inshoot va shu kabilarning mustahkam tutib turish uchun xizmat qila-digan qismi, yonma-yon biriktirilgan uzun-uzun qismi. ◆ Panjaraning qovurgʻalari. n ◆ Quyosh qizdirayotgan alleyalar boʻsh, skamey-kalarning oq qovurgʻasi oftobda yaltiraydi. P. Qodirov, „Uch ildiz“ .

Qovurgʻasi bukilmagan (yoki sinmagan) Yap-yangi, hali tutilmagan, ezilmagan (qogʻoz pul haqida). ◆ Hakim akamlarning choʻntaklari-ga qovurgʻasi sinmagan chervonlarni.. tushir-dim. B. Rahmonov, „Xoʻjayin koʻchdi“ . ◆ ..choʻntak-lari qovurgʻasi bukilmagan yuztaliyugarga toʻ-la. "Tanish basharalar" . Qovurgʻasi qayish-moq q. qayishmoq 4.

Antonimlari

ҚОВУРҒА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

• Moʻgʻulcha: хавирга
• Turkcha: kaburga, pirzola

Ruscha _ru

qovurgʻa
1 ребро; ◆ yetim qovurgʻa анат. ложное ребро; ◆ qovurgʻasi koʻrinib qolibdi он похудел так, что рёбра видны;
2 тех. ребро; ◆ porshen qovurgʻalari рёбра поршня; ◆ 

• qovurgʻasi qayishadi он болеет (за кого-что-л.), сочувствует (кому-л.); ◆ qovurgʻasi bukilmagan (или sinmagan) новенький (о бумажных деньгах).