Kontent qismiga oʻtish

shay

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

shay I

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

shay

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

SHAY ' tayyor holga keltirilgan', 'taxt'. Barat polvon bilan Gʻulomjon qam Zamon yangligʻ sh a y b oʻ-l i b t u r i b d i (Mirzakalon Ismoiliy). Eski oʻz-bek tilida shunday maʼnoni anglatgan bu kesimlik soʻzi asli shay tarzida talaffuz qilingan; keyinchalik a unlisi ä unlisiga almashgan: shay > shäy.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]
I Tayyor holga keltirilgan; tay-yor, taxt. ◆ Hamma narsa shay. Doim shay boʻlib turmoq. Qurolni shay qilib qoʻymoq. n ◆ Klubda stollar yasatib boʻlingan. Oʻtirishni boshlashga hamma narsa shay. M. Xayrullayev, „Koʻngil“ . ◆ Asbob-uskuna shay boʻlsa, material-lar taxt boʻlsa, kalavachi pand yemaydi. M. Joʻra, „Quyoshdan nur emganlar“ .

shay II

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

shay

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

a. شَيْء — narsa, buyum; nima-dir

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

kam qoʻll. Narsa, predmet. U [ ◆ Rahmon-ali] hikoya qiladi: "Muhabbat bir balo shaydir, giriftor boʻlmagan bilmas". N. Safarov, „Katta karvon yoʻlda“ .

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ШАЙ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]

shay I
готовый, подготовленный; снаряженный; // наготове, готово; ◆ Qalamim oʻtkir, panshaxam shay («Муштум») Мой карандаш, остёр, вилы мои наготове; ◆ hamma narsa shay всё готово; всё приготовлено; ◆ qurolni shay qilib turmoq держать оружие наготове; держать порох сухим; ◆ doim shay boʻlib turmoq быть всегда начеку; быть всегда наготове.

shay II
предмет, вещь.