xizr
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]xizr
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash][a. — "yashillanmoq, yashil
tusga kirmoq" fl. dan] (X — katta) din. Islom rivoyatlarida zikr etilgan, hayot bulogʻidan "obi hayot" ichib, umri boqiy boʻlgan taqvodor shaxs; ogʻir ahvolda qolgan kishilarga chol, suvori yoki yoʻlovchi koʻ-rinishida uchrab, ularning mushkulini oson qiladi. ◆ Xizr nazar qilmasa, eshak bozorga dallol ham boʻlolmaysan. Maqol . m ◆ Yurgan kishi baland togʻlardan oshar, Xizr nazar qilgan ham koʻp uzoq yashar. "Erali va She-rali" .
- Xizrni yoʻqlasam (ham) boʻlar ekan
- Soʻzlovchi yoʻqlab yoki istab turgan odam tasodifan kelib qolganda aytiladigan ibora. ◆ -Xizrni yoʻqlasang boʻlmasmidi, — dedi Toʻlagan kulib. A. Qahhor, „Ogʻaynilar“ .
Sinonimlari
[tahrirlash]Antonimlari
[tahrirlash]ХИЗР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Tarjimalari
[tahrirlash]Ruscha ru
xizr
рел. Хызр (легендарный пророк; по преданию, он испил «живой воды» из «источника жизни» и обрёл вечную жизнь; помогает терпящим бедствие, особенно на море; будто бы приносит счастье тому, кто с ним встретится); * Xizrni yoʻqlasam ham boʻlar ekan погов. я мог бы пожелать разыскать Хызра (говорится, когда неожиданно появляется человек, который в данный момент нужен говорящему, соответствует русским выражениям «лёгок на помине», «на ловца и зверь бежит»); Xizr umri долгая жизнь.