sham

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sham

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

\a. £_o_d, — mum; sham; chiroq

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Toʻngʻadigan yoki quyuqlashgan yogʻdan oʻrtasi-ga pilik qoʻyib yasalgan tayoqchasimon chiroq. ◆ Sham qoldigʻi. Shamni yoqmoq. im Qumri tok-chadagi shamni oʻchirdi. Uy qorongʻilandi. A. Qo-diriy, «Mehrobdan chayon» . ◆ Tanish koshonaning behisob shamlar zoʻrgʻa yoritgan tor va uzun yoʻlaklari kimsasiz edi. O. Yoqubov, «Koʻhna dunyo» .

Sham puli din. Goʻristonga borib, qab-ristonda yoqiladigan shamlar uchun va xiz-mat haqi sifatida goʻrkov, shayx va sh.k. larga beriladigan pul, sadaqa. ◆ Yormat bshgan Gulsumbibi Gulnorning qabriga borishdi. Olib kelingan osh-nonni va sham pulini goʻrkovga topshirib.. qaytishdi.. Oybek, «Tanlangan asarlar» . Shamday qotmoq 1) oʻta sovqotmoq, toʻngʻmoq, muzlamoq. ◆ Masterskoy bitguncha, ochlikdan tirishib, sovuqda shamdai qota-diganga oʻxshaymiz. A. Muhiddin, «Hadya; 2) qoʻr-quv yoki boshqa narsa taʼsirida qimirla-may qolmoq» . ◆ Sohib qorining hozirgi chim-chilashi bir ozdan keyingi katta kaltakning shabadasi edi. Shuning uchun Xolida bisot sandigʻi oldida shamdek qotib qoldi. I. Ra-him, «Chin muhabbat» . Shami soʻnmoq (yoki oʻch-moq) Oʻzidan oldin qoʻllangan soʻz bildir-gan narsaning nihoyasiga yetganini, tugaga-nini bildiradi. ◆ Hamid Olimjonning hayot shami kutilmagan bir paytda soʻndi. N. Safarov, «Olovli izlar» . ◆ Umiding shami oʻchib, yoʻllarda tolding. Gʻayratiy .

2 esk. fiz. Yorugʻlik kuchining oʻlchov bir-ligi. ◆ Kuchi yuz sham boʻlgan lampochka.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ШАМ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

sham
1 свеча; // свечной; ◆ stearin ~ стеариновая свеча; ◆ ~ qoldigʻi свечной огарок; ◆ ~ dori мед. свечка;
2 физ. свеча (единица силы света).