angraymoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

ang-ray-moq

Feʼl[tahrirlash]

angraymoq

Etimologiyasi[tahrirlash]

AŊRAY- 'tupgunib yetmay ogʻzi ochilib qarab tur-’. Nega angrayasan, bergan soʻrogʻimga tushunma— dingmi? Bu feʼl asli qadimgi turkiy tildagi ’ogʻizning ochilish holati’ maʼnosini bildirgan aŋ soʻzining —(ï)r qoʻshimchasi bilan kengaygan shaklidan -(a)y qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 156); keyinchalik ikkinchi boʻ-gʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan; oʻzbek ti — lida a unlilari ä unlilariga almashgan: (aŋ+ ïr = aŋïr) + ay = anïray- > aŋray- > äŋräy-. Bu feʼl dastlab 'ogʻizni ochib qarab tur—’ maʼnosini anglatgan, ’tushunib yetmaslik’, ’hayrat’ maʼno qirralari keyin paydo boʻlgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

  1. Es-hushini yoʻqotganday, parishonxotirlik bilan loqayd qarab turmoq. ◆ Nega angrayibturibsan? n Pul yoʻq. Ammo pul yoʻq deb angrayibturilsa, hovli qoʻldan ketadi. A. Qahhor, «Sarob» .
  2. Hayratda qolmoq, hayratdan ogʻzi ochilmoq. ◆ Baliqning kattaligini koʻrib, polvon angrayibqoldi. J. Sharipov, «Xorazm» . ◆ Vafo attor hang-mang boʻlib, yigitga angraydi. N. Aminov, «Qahqaha» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

OʻTIL

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

angraymoq
1
удивлённо или растёрянно смотреть; смотреть разинув рот (от удивления или растерянности); озираться; Yigitlarning gapiga angrayib, chaqirgan choyimiz ham sovib qolibdi («Муштум») Мы так заслушались молодых людей, что чай, который мы заказали, успел остыть;
2 опешить, растеряться; недоумевать; Buni koʻrib Ravshanbek angrayib qoldi («Гўрўѓли») При виде этого Равшанбек опешил.