beadab

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

be-a-dab

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

BEADAB ТжРСga beadab shaklida kiritilib (54), beodob shakliga havola qilingan (62). Bu lugʻatda arabcha adab va odob otlari teng hukukli tarzda keltirilib, maʼnosi deyarli bir xil izoxdangan (18, 284). Asli odob oti - adab otining koʻplik shakli, shunga koʻra asosiy deb beadab shaklini koʻrsatish oʻrinli. Bu sifat tojik tilida 'yoʻq' maʼnosini ifodalaydigan be- old qoʻshimchasini (ТжРС, 544) 'xulq, 'tarbiya maʼnosini anglatadigan arabcha adab otiga (ARS, 28) qoʻshib hosil kilingan boʻlib, 'axloqsiz', 'tarbiyasiz' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, 1,92). Bu otdan oʻzbek tilida beadablik mavhum oti yasalgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

[be.. +adab| 1 Tarbiya koʻrmagan; tarbiyasiz, adabsiz.◆ Beadab bola. Adabni beadabdan oʻrgan. Maqol.◆ Beadabdan xayr kutma. Maqol.

2 Odob, axloq doirasiga sigʻmaydigan, adabdan tashqari; qoʻpol.◆ Obidjon juda qoʻpol va beadab bir topishmoqni qichqirib aytgan edi, kampir uni qattiq qargʻadi. Oybek, Tanlangan asarlar.◆ Bolalar qochishar ekan, odatda nikoh kuni aytiladigan xunuk, beadab soʻzlarni baland qichqirishdi. Oybek, Tanlangan asarlar.

3 koʻchma Xato; adabsizlik.◆ Beadab bizdan oʻtibdi, yor kechirmasmi bugun. "Oq olma, qizil olma".

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БЕАДАБ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

beadab

Ruscha ru

beadab
1
неблаговоспитанный, невоспитанный; невежливый, непочтительный; бестактный; // невежа; ◆ adabni beadabdan oʻrgan посл. учись воспитанности у невоспитанного (т. е. смотри на него и делай наоборот);
2 неприличный, непристойный; ◆ beadab iboralar неприличные (нецензурные) выражения.