berk
Qiyofa
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]berk
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]BERK ’mustahkam yopilgan’. Bu uyning darvozasi hamisha b ye r k. Bu sifat qadimgi turkiy tildagi ’mustahkam boʻl-’ maʼnosini anglatgan be- feʼlining -r orttirma qoʻshimchasi bilan hosil qilingan shakliga (ЭСТЯ, II, 120) -(i)k qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan (ЭСТЯ, II, 119; DS, 95); keyinroq ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 333; DS, 96): (be- + r = ber-) + ik = berik > berk. Mahmud Koshgʻariy: "Asli bek, r harfi ortiqcha",- deydi, vaholanki bek va berk soʻzlarining tarkibi keskin farq qiladi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]- Bekitib, yopilib yoki toʻsib qoʻyilgan; yopiq. zid. ochiq. ◆ Darvoza berk. ◆ Uy berk. ◆ Yoʻl berk. ◆ Chegara berk.
- Hamma yogʻi yoki bir qismi oʻralgan, yopilgan. ◆ Usti berk yoʻlak. ◆ Usti berk arava. ◆ Berk mashina.
Boshi berk ko‘cha - yoʻlini, ilojini topish qiyin boʻlgan, mushkul ahvol.◆ Ilmsiz tajriba - boshi berk koʻcha. Parda Tursun, „Oʻqituvchi“ ◆ Otabek boshi berk koʻchada qolgandek boʻldi, javobiga qiynaldi. Abdulla Qodiriy, „Oʻtgan kunlar“
Sinonimlari
[tahrirlash]Antonimlari
[tahrirlash]БЕРК. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.