boʻz

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

boʻz I[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

a. gazlama, ip gazlama, boʻz

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Xom pishitilgan paxta ipidan qoʻl dast-gohida toʻqilgan mato.◆ Malla boʻz. Soʻz emgak boʻlar, boʻz — koʻylak. Maqol.◆ Arqogini koʻrib, boʻzini ol, Onayeini koʻrib, qizini ol. Maqol. shsh◆ Boʻzchilik bu yerdagilarning qariyb ham-masiga ota kasb. Ayoli charx yigirsa, erkagi boʻz toʻqirdi. A. Muxtor, Opa-singillar.

2 sft. Boʻzdan tayyorlangan, tikilgan,◆ Boʻz yaktak qichitar, yaxshi xotin tinchitar. Maqol. m◆ Noz-neʼmatning koʻpligidan boʻz dasturxonning yamogʻi koʻrinmay ketdi. S. Siyoyev, Avaz.◆ Nigor oyim boʻz toʻnni tekshirib koʻrdi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon.

boʻz 11[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Koʻkka moyil oq rang (asosan ot tusi haqida).◆ Boʻz ot. Bo'z bo'ri. Boʻz toʻrgʻay. Boʻz qarchigʻay. Boʻz eshak. Boʻz tuya. m Oʻktam yosh boʻz otda iljayib turar edi. Oybek, O.v. shabadalar. ◆ U chorbogʻ chetidan boʻz otni choptirib chiqdi-yu, birdan jilovini qoʻyib yubordi. P. Qodirov, Yulduzli tunlar.◆ Safidan adashgan boʻz turna boʻzlar.. A. Suyun, Olis tonglar. ◆ Katta, kuchli boʻz eshakni bolalarga tut-qizib, dastasi yoʻgʻon qamchini katta, juda kir sallasiga qistirdi. Oybek, O. v. shabadalar.◆ Koʻldan bir kishi chiqib kela berdi, qoʻlida boʻz qarchigʻay. "Intizor".
Rangi boʻz boʻlib ketmoq yoki boʻzday oqarmoq Rangi oppoq boʻlib ketmoq, rangi quv oʻchmoq.◆ Nazokatning yuzi boʻzdek oqardi. A. Muxtor, Opa-singillar.◆ Uning rangi boʻzday oqarib ketgan, aʼzoyi badani qalt-qalt titrar edi. K. Yashin, Hamza.◆ Ajabo, bu odam nega kuladi, deb aftiga qarasam.. rangi boʻz boʻlib ketibdi! A. Qahhor, Asarlar.

boʻz III[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

boʻz yer Ekin ekishga yaroqli, lekin uzoq vaqt ishlanmay, ekilmay yotgan yer.◆ Boʻz yerga qadalgan chigit bagʻriga bahor nafasi tegdi. R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi. ◆ Boʻz yerlarga suv chiqadi, qishloq atroflari, qaqir — boʻz yerlar koʻkalamzor, ekinzor boʻladi. M. Ismoiliy, Fargʻona t.o. Boʻz tuproq
Subtropik hududlar va yarimchoʻl yerlarga xos tuproq.◆ Poylab dehqon yoʻlini, boʻrsillaydi boʻz tuproq. A. Suyun, Olis tonglar.◆ Gul bogʻim, bogʻim-bogʻim, Bogʻ boʻlgan boʻz tu pro gʻim. Mir-tem ir, Asarlar.

boʻz IV[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

boʻz bola (yoki yigit) Endigina kuchga toʻlib kelayotgan, turmush achchiq-chuchugini totmagan, turmush tajribasiga ega boʻlmagan, xom bola, oʻsmir.◆ Koʻpchiligimiz jang koʻrmagan boʻz yigit edik. B. Imomov, Hormang, quroldoshlar.◆ Boʻz yigit emas-manmi, qon gup etib miyaga urdi. "Mushtum". ◆ Suluv qizing bor boʻlsa, Boʻz bolaga yoqarsan. "Sharq yulduzi".◆ Shu kichkinagina boʻz yigit dilida soʻngsiz umidlar bor ekan. H. Gʻulom, Mashʼal.

boʻz V[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Oʻtsimon choʻl oʻsimligi; chalov.

boʻz VI[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

boʻz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Qattiq, uvvos yigʻi.◆ Unutmoqham shunchami, Dunyo toʻldi boʻzimga. M. Yusuf, Uyqudagi qiz.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БЎЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

boʻz

OʻTIL

Ruscha ru

boʻz I
грубая хлопчатобумажная ткань кустарного производства; rangi (или yuzi) ◆ ~day oqardi он побледнел (стал), как полотно; ◆ rangini ~ qilib побледнев, как полотно.

boʻz II
сивый, сероватый (преимущественно о масти лошади); ◆ ~ ot сивая лошадь, сивка; ◆ ~ tarlon ot сивая лошадь с мелкими коричневыми крапинками; ◆ ~ tuproq серозём; ◆ ~ toʻti попугай серый.

boʻz III
целина; // целинный; ◆ ~ yerlar целина, целинные земли; ◆ 


boʻz IV
ковыль волосистый.