botir

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bo-tir

Etimologiyasi

BOTIR Bu sifat moʻgʻilcha boʻlib, bahodur shakliga ega; tojik tiliga shu shaklida olingan boʻlib, 'pahlavon', 'jasur' maʼnolarini anglatadi (ТжРС, 53). Bu sifat tojik tilidan oʻzbek tiliga u tovushini i tovushiga admashtirib oligan: bahodur —■> bahodir (OʻTIL, I, 90); keyinchalik yuz bergan murakkab tovush oʻzgarishlari natijasida botir shakli yuzaga kel! an (Andoza:ССТТН, I, 218). Oʻzbek tilida botir sifati 'jasur', 'dovyurak' maʼnosini anglatadi. Bu sifat bilan oʻzbek tilida botirlan- feʼli, botirlarcha ravishi hosil qilingan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

moʻgʻ. baatar - qoʻrqmas, jasur, bahodir

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Xavf-xatardan, qiyinchilikdan qoʻrqmaydigan, qoʻrqmas, dovyurak, jasur. ◆ Koʻz - qoʻrqoq, qoʻl - botir. Maqol ◆ Mergan ovda bilinar, botir yovda bilinar. Maqol ◆ Musa umrida boyga bunchalik tik, botir boqmagan. N. Fozilov, „Diydor“ ◆ Qoʻrqoq boʻlmay botir boʻling, beklarim, Botir odam har ofatdan qoladi. "Nurali"
   Ogʻzi (yoki tili) botir - hech kimni va hech narsani andisha qilmay va qoʻrqmay gapiraveradigan. ◆ Ogʻzi botir odam. ◆ Ogʻzi botir odamlar yoʻq deysizmi? El ogʻziga elak tutib boʻlmaydi. "Oʻzbekiston qoʻriqlari" ◆ Uning [Tojining] juda ogʻzi botir: gap kelganda, hech kimni ayamasdi. Mirmuhsin, „Meʼmor“
2. Botir (erkaklar ismi).

Antonimlari

БОТИР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

botir

• Tuvacha _tyv : маадыр
• Xakascha _kjh : матыр
• Yoqutcha _sah : боотур

Ruscha _ru

botir
1 храбрый, отважный, смелый, удалой; // храбрец, удалец, смельчак; богатырь; ◆ botir yigit удалой молодец; ◆ koʻz qoʻrqoq, qul botir посл. глаза трусливы, руки отважны; соотв. лиха беда начало; ◆ botirdan oʻlim ham qoʻrqadi посл. богатыря и смерть боится; ◆ ogʻzi botir смело говорящий;
2 Батыр (имя собств. мужское).