chalinmoq
Qiyofa
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]cha-lin-moq
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]1. Chalmoq fl. majh. n. ◆ Karnay xalqning qadimiy cholgʻularidan. U asosan toʻylarda chalinadi. Gazetadan ◆ Chalinganda qoʻngʻiroq, Sinfingda boʻl, ey chiroq! Q. Muhammadiy. ◆ Shu onda qattiq qarsak chalindi-yu, hamma gurullab oʻrnidan turdi. A. Qahhor, „ Qoʻshchinor chiroqlari.“
2. Chalmoq II fl. o'zl. n. ◆ Uchinchi minutda Haydar raqibini surib borayotib, chalinib, yiqilib tushdi. I. Rahim, „Ixlos.“
- Gapga chalinmoq Gap-soʻz boʻlmoq, ogʻizga tushmoq.
- Kasalga (yoki dardga) chalinmoq Biror kasallik bilan ogʻrib qolmoq; kasal boʻlmoq. ◆ Qand kasaliga chalingan odamning tishlari moʻrt boʻladi. K. Qahhorova, „Chorak asr hamnafas.“ ◆ Bu vaqt uning [Umidning] dardga chalinib qolgan payti edi.. Mirmuhsin, „Umid.“
- Koʻzga chalinmoq Koʻrinmoq; koʻzga tashlanmoq. ◆ Bir vaqt uzoqda — oldinda qorayinqirab sakvovulzormi, yulgʻunzormi, koʻzga chalindi. M. Mansurov, „Yombi.“
- Quloqqa chalinmoq 1) eshitilmoq. ◆ Tun sukunatida otlarning dupuri quloqqa baralla chalinardi. P. Qodirov, „Yulduzli tunlar“ ; 2) boshqalardan eshitib, biror xabar, yangilikdan voqif boʻlmoq. ◆ [Shofyor:] Qulogʻingizga chalingandir — otam hajdalar. "Mushtum".
Sinonimlari
[tahrirlash]Antonimlari
[tahrirlash]ЧАЛИНМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Tarjimalari
[tahrirlash]Ruscha ru
chalinmoq
страд. от chalmoq 1, 2, 3, 4, 6; muzika chalindi заиграла музыка; zvonok chalindi прозвенел звонок; gudok chalindi прогудел гудок; chapaklar chalindi раздались аплодисменты; ◆
- koʻzga ~ броситься в глаза; попасться на глаза; виднеться; ◆ quloqqa ~ быть услышанным, дойти до (чьих-л.) ушей; ◆ kasalga ~ болеть затяжной, хронической болезнью; ◆ gapga ~ стать объектом пересудов, разговоров.