did

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

did

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

DID Bu ot eroniy tillar taraqqiyotining qadimgi davriga mansub zurkum sinkretizmining hozirgi tilga yetib kelgan vakili boʻlib, did(an) feʼlining asosi bilan tovush jihati bir xil. Bu ot ПРСda [did] shaklida choʻzik i tovushi bilan (232), ТжРСda did shaklida qiska i tovushi bilan (128), OʻTILda ham shunday shaklda (223) yozilgan. ПРСda va ТжРСda bu ot asli 'koʻrish', 'koʻz bilan kuzatish' maʼnosini anglatishi taʼkidlangan: OʻTILda bu otga berilgen 'goʻzadlikni, nafosatni his etish, undan estetik zavq olish kobiliyati' maʼnosi keyinchadik paydo boʻlgan, eng keyin 'fahm', idrok maʼnosi yuzyaga kelgyan. Bu ot oilyan oʻzbek tilidya did-farosat juft oti tuzilgyan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

f. l-ij — qarash, nigoh; kuzatish

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Goʻzallikni, nafosatni his etish, undan estetik zavq olish qobiliyati. ◆ Nozik did. Did bshshn kiyinmoq. Didiga toʻgʻri (mos) kel-moq. Har kimning didi boshqa, har gulning hidi boshqa. Maqol . m ◆ Ustushshr naqshin-kor, bino peshtoqlariga did bilan rang berilgan edi. E. Usmonov, «Yolqin» . ◆ Hovlidagi orastalik uy egasining yaxshi did egasi ekanidan dalolat edi. "Yoshlik" . ◆ Xalqimiz-ning kitobga boʻlgan ehtiyoji, estetik didi ham oʻsmoqda. "Saodat" .

Didiga oʻtirmoq Maʼqul kelmoq. ◆ Ayolning xushsuxanligiyu pazandaligi ham, uy-roʻzgʻor tutishi ham Rohat xolaning didiga oʻti-rishdi. L. Tojiyeva, «Mehrim sizga, odamlar» .

2 Aql-farosat, fahm, idrok. ◆ Didingga did qoʻsh, Farosatingga — farosat. Maqol . n ◆ Dunyodan umidi boʻlmagan odamda did ham, orzu-havas ham suvga urib ketar ekan. A. Qa\-hor, «Qoʻshchinor chirokdari» .

Didini bermoq Oʻxshab ketmoq, oʻxshab koʻrinmoq, oʻxshamoq. ◆ Oʻzi yosh boʻlsa ham, oltmish yashar cholning didini beradi.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ДИД. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

did
1 вкус, чувство изящного; ◆ ~ bilan со вкусом; ◆ bu mening ~imga yoqmaydi или ◆  ~imga toʻgʻri kelmaydi это не в моём вкусе; ◆ ~ingga qoyilman 1) я восхищён твоим вкусом; 2) ирон. ну и вкус у тебя!;
2 догадливость, сообразительность; ◆ ~i bor odam 1) человек со вкусом; 2) догадливый, сообразительный человек; ◆ ~i yoʻq odam 1) человек, у которого нет вкуса; 2) недогадливый, несообразительный человек; * ◆ ~ini bermoq смахивать, быть похожим.


Flag of the United Kingdom.svg Inglizcha (en)
[tahrirlash]

Hol[tahrirlash]

did