Kontent qismiga oʻtish

don

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

don I

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

don

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

|f. <jl j - urugʻ, tuxum; dona| 1 Bo-shokdi va dukkakli oʻsimliklar mahsu-lining bir donasi. ◆ Bugʻdoy doni. Makka-joʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. Maqol . ◆ Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. Maqol . m ◆ -Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, dedi bir dehqon. S. Ayniy, Qullar.

2 Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla. ◆ Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. N. Safarov, „Olovli izlar“ . ◆ Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. O. Yoqubov, „Er boshiga ish tushea“ . ◆ Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. T. Ashurov, „Ok, ot“ .

3 Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun. ◆ Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. "Qanotli soʻzlar" . ◆ Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. Maqol . v ◆ Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. Shukrullo, „Saylanma“ . ◆ Onasi.. toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. Oʻ. Hoshimov, „Qalbingga quloq sol“ .

Don olishmoq Biror kimsa bilan yaqin-lik qilmoq, intim munosabatda boʻlmoq; oʻynash boʻlmoq. ◆ Oyim tirikliklarida ham dadam Zumrad kampir bilan don olishib yurardilar. S. Ahmad, „Yulduzlar“ . ◆ -Bir-biri bilan don olishib qolgan boʻlsa.. siz bilan biz.. quda boʻlishdan boshqa ilojimiz yoʻq, dedi Salim bobo. S. Ahmad, Choʻl oqshomlari. Na don, na somon \yech narsaga yaramaydigan narsa yoki kimsa haqida. ◆ Oʻzi, baʼzi retsen-ziyalar boʻladi, oʻqisang — na don, na somon. S. Abduqahhor, „Sanamay sakkiz dema“ .

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

don

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

II | yun., ital. don < lot. dominus — janob

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

Ispaniyada va ispan tilida soʻzla-shuvchi boshqa mamlakatlarda: erkak ismi oldidan qoʻyib, unga hurmat bilan murojaat qilishda qoʻllanadigan soʻz; Italiyada: ruho-niylar va dvoryanlarning faxriy unvoni.

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ДОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]

don
зерно; // зерновой; ◆ bugʻdoy ~i зерно пшеницы; ◆ ~ ekinlari зерновые культуры, злаки; ◆ ~ xoʻjaligi зерновое хозяйство; ◆ ~-dun зерновые продукты; ◆ tovuqqa ~ bermoq дать курам зерна; ◆ 

  • ~ olishmoq быть в интимной связи (с кем-л.).