erkak

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

er-kak

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ERKAK er jinsiga mansub. Ertalab erkaklarga osh tortildi. Bu soʻz qadimgi turkiy tilda ’er jinsiga mansub kishi’ maʼnosini anglatgan er soʻzidan -käk qoʻshimchasi bilan yasalgan boʻlib (Devon, Indeks, 432; Devon, I, 135; DS, 179), asli sifat maʼnosini anglatgan, ot maʼnosi keyinchalik yuzaga kelgan: er + käk = erkäk.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 ayn. er 1, 2. ◆ Erkak jinsi.

Erkaklar kostyumi, yat ◆ Doya kelgandan soʻng, ichkari hovli erkak zotidan tozalandi. A.
Qodiriy, Oʻtgan kunlar. ◆ Bilmadim, xotin tortingani uchun erkak tegishgisi kelmadimi, erkak tegishadigan boʻlgani uchun xotin tortinadimi? A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» .

2 Er jinsidagi hayvon, jonivor. ◆ Erkak mushuk. Erkak qoʻy. Erkak gʻoz. ◆ Xotinim qiz tugʻdi, deb xafa boʻlma, sherning erkak va urgʻochisi baravar. "Yoshlik" .

Erkak novda Mevali daraxt, oʻsimlikning yaxshi hosil bermaydigan, hosilga yaroqsiz novdasi. ◆ Ensasi qotib, uzun bir erkak novdani shartta qaychilab, shiddat bilan sugʻurib oldi. Shu behosil novda Sobir toʻnkaga oʻxshab ketdi. Shuhrat, «Jannat qidirganlar» . Erkak sabzi oʻzagi yogʻochday qotgan, ishlatishga deyarli yaroqsiz sabzi; erkaklagan sabzi. ◆ -Puli bor-ku yeydi, puli yoʻqchi, — baland ovoz bilan soʻradi, erkak sabziga oʻxshagan bir eski chopon. K. Yashin, «Hamza» . Erkak supurgi ilv. Yovvoyi holda oʻsadigan oʻsimlik va undan tayyorlanadigan dagʻal supurgi.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЭРКАК. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

erkak (koʻplik erkaklar)

Tillar[tahrirlash]

Ruscha ru

erkak
1 мужчина; // мужской; ◆ ~lar kostyumi мужской костюм; ◆ ~ jinsi мужской пол; ◆ ~-ayol мужчины и женщины;
2 самец; особь мужского пола; ◆ ~ gʻoz гусак; ◆ ~ oʻrdak селезень; ◆ 

  • ~ gul бот. пустоцвет; ◆ ~ sabzi одеревеневшая морковь.