himoya

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

hi-mo-ya

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

a. "l — kimsaning homiy-ligida boʻlish; mudofaa, toʻsiq, gʻov; \omiy-lik

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Hayot, ish-faoliyatda boʻladigan yordam, qoʻllab-qoʻltiqlash; homiylik, panoh. ◆ Podshoh hazratlari meni sizning himoyangiz-ga topshirgan edilar! Agar bosqinchilarni topib jazo bermasangiz, men podshoh haz-ratlarining huzurlariga panoh istab ke-tishga majburmen! P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» . ◆ Uhazratning ukalari Boysunqur mir-zo otamlarni va ustoz Qavomni oʻz himoya-lariga olganlar. Mirmuhsin, «Meʼmor» . ◆ U Bo-burning otasi oʻrniga hukmdor boʻlganini eshitib, undan himoya soʻrash niyatida arkka borgan edi. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» .

2 Xavf-xatar, hujum kabilardan saq-lash, qoʻriqlash ishi; muhofaza, mudofaa. ◆ Har kupi biror uydan kimdir xayrlashgani ki-rardi. Qishloqning sara yigitlari armiyaga — Vatan himoyasiga ketdilar. I. Raxim, «Chin muhabbat» . ◆ Himoyada yotgan odamlarga tungi hujum va shovqin-suron ogʻir taʼsir qili-shini Shayboniyxon yaxshi bilar edi. P. Qo-dirov, «Yulduzli tunlar» .

3 Umuman, biror xavfli, zararli nar-sa-hodisadan saqlash, saqlanish ishi. ◆ Reaktor eye qatlami, temir halqa va beton devordan tashkil topgan kuchli himoya vo-sitasi bilan oʻralgan. "Fan va turmush" . ◆ Mexanizator kabinadan tushib, himoya toʻ-siqlarini yana bir karra tekshirib koʻrdi-da, rulga oʻtirdi. Gazetadan .

4 sprt. Futbol, voleybol kabi oʻyinlar-da komandaning raqib tomon hujumini qaytarish vazifasini bajaruvchi qismi. ◆ Bu oʻyin komandaning himoyasida yetarli muam-molar borligini koʻrsatdi. m ◆ Bunday komanda bilan himoyada turib oʻynash hazilmi ? Biror xatoga yoʻl qoʻyding — baloga qolasan. R. Azizxoʻjayev, «Yashil chayla» .

5 huq. Sudlanuvchi tarafini olib qili-nadigan xatti-harakat, aytiladigan fikr-mulohaza; oqlovchi tomon.

6 Ilmiy kengash yoki maxsus komissiya muhokamasiga takdim etilgan ishda (dissertatsiya, loyiha va sh.k. da) olgʻa surilgan qarashlar, fikr-mulohazalarning eʼtirof etilishi va tegishli ilmiy daraja yoki unvonni olishga harakat qilish ishi. ◆ Loyi-hani himoyaga qoʻymoq. a ◆ Poshsha xolaning koʻngli joyiga tushdi. Kuyovining kandi-datlik himoyasi kuni oldingi qatorda savlat toʻkiboʻtirdi. D. Nuriy, «Osmon ustuni» .

Himoya qilmoq 1) himoyasiga olmoq, qoʻl-lab-quvvatlamoq, homiylik qilmoq. ◆ Pod-sholik hamma vaqt yurtning obroʻli odam-larini himoya qiladi. Choʻlpon, «Kecha va kun-duz; 2) xavf-xatar, hujum kabilardan qoʻ-riqlamoq» . ◆ Vatanni himoya qilmoq. n ◆ Yurt-ni bosqinchidan himoya qilish hammaning ishi! Mirmuhsin, Meʼmor; 3) xavfli, zararli narsa taʼsiridan saqlamoq. ◆ Asalni muntazam isteʼmol qilib mypuui kishini koʻp kasalliklardan himoya qiladi, yuqumli kasalliklardan asraydi. M. Toʻychiyev, «Asa-larichilik; 4) himoya ishini bajarmoq, hi-moyada oʻynamoq; himoyalamoq, himoyalanmoq» . ◆ Bokschimiz hujum bilan birga himoya qiyaish-ni ham esdan chiqarmaydi\ 5) sudlanuvchi, «ayblanuvchi tarafidan ish yuritmoq; 6) dissertatsiya, loyiha va sh» .k. ning himoyasini oʻtkazmoq. ◆ Doktorlik dissertatsiyasini himoya qilmoq.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҲИМОЯ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

himoya
1 помощь, поддержка;
2 защита; покровительство;
3 юр. защита; ◆ ~ qilmoq 1) защищать, охранять; покровительствовать; 2) поддерживать; ◆ tinchlikni ~ qilish защита мира;◆ Vatanni ~ qilish har bir SSSR grajdanining burchidir защита отечества - долг каждого гражданина СССР; ◆ ~ qiluvchi 1) защищающий; покровительствующий; 2) поддерживающий; ◆ 

  • ~ga qoʻymoq ставить на защиту (напр. диссертацию).