kavshamoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

kav-sha-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

KAVSHA- 'chayna-' (odatda hayvonga nisbatan ish-latiladi). Elmurod oʻychan bir holda non k a v sh a b choy ichar ekan,.. (Parda Tursun). Bu feʼl qadimgi tur — kiy tilda 'chayna—' maʼnosini anglatgan kev— || käv— feʼlidan (Devon, II, 23; DS, 304; ЭСТЯ, III, 6) harakat nomi yasovchi -(i)sh qoʻshimchasi bilan hosil qilingan soʻzga -ä qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan (ЭСТЯ, III, 6); —ä qoʻshimchasi qoʻshilganidan keyin ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan: (käv- + ish = kävish) + ä = kävishä— > kävshä—.

Bu soʻz tarkibini quyidagicha talqin qilish ham mumkin: qadimgi turkiy tildagi 'chayna—' maʼnosini anglatgan kev— || käv— feʼlidan 'takror' maʼnosini ifodalovchi — shä qoʻshimchasi bilan hosil qilingan: käv— + shä = kävshä—.

Oʻzbek tili shevalarida bu soʻz tarkibidagi bi — rinchi unli tovush â tarzida ham talaffuz qilinadi: kävshä— > kâvshä-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Ovoz chiqarib chayna-moq, yemoq (hayvon haqida). ◆ Faqat.. otlar-ning beda kavshab, depsingani eshitiladi. Sh. Toshmatov, «Erk qushi» .

2 dagʻl. Chaynamoq, yemoq (odam haqida). ◆ Matqovul.. nonning katta bir boʻlagini sin-dirib, ogʻziga soldi-da, suhbat oxirigacha shuni kavshadi. A. Muxtor, «Opa-singillar» . ◆ Elmurodoʻychan bir holda non kavshab, choy ichar ekan, Oyimxon.. yangiliklar toʻgʻrisida unga maʼlumot berdi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

КАВШАМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

kavshamoq
1 жевать жвачку; жевать что-л. с хрустом, хрупать;
2 груб. жевать (о человеке); ◆ non ~ жевать хлеб.