kulgi

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

kul-gi

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

KULGI 'xursandlik, zavq—shavq holatini ifoda — lovchi ovozlar'. Siddihjon kimningdir hattih k u l-g i s i d a n uygʻanib ketdi (Abdulla Qahhor). Bu ot qadimgi turkiy tilda 'xursandlik, zavq—shavq holatini ifodalovchi ovozlar chiqar-' maʼnosini anglatuvchi kül— feʼlidan -gü qoʻshimchasi bilan yasalgan (Devon, I, 405; ЭСТЯ, III, 100); oʻzbek tilida ü unlilarining yum — shoqlik belgisi yoʻqolgan, ikkinchi ochiq boʻgindagi u unlisi i unlisiga almashgan: kül- + gü = külgü > kulgu > kulgi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Xursandlik, vaqtichogʻlik va zavkdanishni ifodalovchi, boʻlinib-boʻli-nib chiqadigan tovushlar, ovozlar. ◆ Sami-miy kulgi. Zalda kulgi koʻtarildi. m ◆ Si-diqjon kimningdir qattiq kulgisidan uy-gʻonib ketdi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroq-lari» . ◆ Qogʻozi koʻchgan devorlar, toza boʻlsa ham, eskirib ketgan darparda, sargʻaygan choygumni koʻrib, qanoat hosil qildi, shekilli, yana koʻzlarida kulgi oʻynadi. Oʻ. Hoshi-mov, «Qalbingga quloq sol» .

2 Mazax yoki kalaka qilinadigan narsa; kalaka, mazax ifodasi; masxara. ◆ Buoʻrinsiz ishdan Oftob oyim achchiqlandi: -Manim holim senga kulgimi, qizim? A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ "Birontasini chaqirsam, keyin, albatta, masxara qilishadi, kulgi, mazax uchun ularga bahona topiladi", deb oʻyla-di Gulnor. Oybek, «Tanlangan asarlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

КУЛГИ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

kulgi
1 смех; смешок; ◆ xushchaqchaq ~ радостный смех; ◆ samimiy ~ искренний смех; ◆ soxta ~ деланый, вымученный смех; ◆ zalda ~ koʻtarildi в зале раздался смех; ◆ oʻyin-~ (букв. игра и смех) веселье; забавы; ◆ oʻyin-~ga berilmoq предаваться веселью; ◆ ana ~-yu, mana ~! вот потеха, так потеха!;
2 посмешище; ◆ ~ boʻlmoq быть посмешищем, служить посмешищем; ◆ ~ qilmoq насмехаться; ◆ meni toza ~ qilishdi меня просто сделали посмешищем;
3 юмор; // юмористический.