nega

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Spain.svg Ispancha (es)

Ot

nega

Flag of Aruba.svg Flag of Curaçao.svg Papiamentocha (pap)

Ism

nega

Flag of Portugal.svg Portugalcha (pt)

Ot

nega


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

ne-ga

Aytilishi

Etimologiyasi

NEGA 'nima uchun', 'nima sababli’. Qani, ros-tini ayt-chi, n yega hoʻnimsizsan? (Abdulla Qahhor). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni bildirgan bu olmosh asli qadimgi turkiy tilda ne olmoshiga joʻ— nalish kelishigining -kä qoʻshimchasini qoʻshib hosil qilingan (ДС, 357); keyinchalik ikki unli oraligʻidagi k undoshi g undoshiga almashgan: ne + kä = nekä > negä; bu soʻz oʻzbek tilining shevalarida nägä shaklida ham ta — laffuz qilinadi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

soʻr. olm. 1 Harakat yoki hodisaning sababi haqida soʻroqni ifodalaydi; nima uchun? ◆ Qani, rostini ayt-chi, nega qoʻnim-sizsan? A. Qahhor, «Qanotsiz chittak» .

2 Ritorik soʻroq gaplarda soʻzlovchining aytilgan, boʻlib oʻtgan yoki koʻzda tutilgan harakat, hodisa va sh. k. larga salbiy (af-suslanish, achinish) munosabatini bildiradi. ◆ Gʻam, qoʻrquv titrogʻi bilan ezilgan Gulnor koʻrpaga oʻralib oʻyladi: Nega kecha qochmadim? Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Men aytaman, bolam, qoʻlimdan shuncha ish kelar ekan, dadang hayot vaqtida nega “bersangyeyman, ursangoʻlaman ”, deb oʻtirgan ekan-man! A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.

Nega deng (yoki desang) Chunki, sababi shuki, negaki. ◆ Maayuhatga hammasi chaqqon. Nega desang, maslahatgoʻylik oson narsa-de: tili qimirlaydi, xolos. Oybek, «Tanlangan asarlar» .


Sinonimlari

Antonimlari

НЕГА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

ne-ga

Aytilishi

Ot

{{|nega|face=bosh|tili=uz}} (koʻplik negalar)

Ruscha ru

nega
мест. вопр.
зачем, почему; ◆ ~ kulasan? почему ты смеешься?; что ты смеешься?; ◆ ~ indamaysan? почему ты молчишь?, что ты молчишь; ◆ 

  • ~ desang или ◆  ~ deng потому что, так как.