nobud

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

no-bud

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

NOBUD: nobud boʻl-, nobud hil- feʼllari tarkibida ishlatiladigan bu birlik tojik tilida no- inkor old koʻshimchasini (ТжРС, 268) 'bor boʻl-' maʼnosini anglatadigan budan feʼlining bud oʻtgan zamon asosiga qoʻshib hosil qilingan boʻlib, 'yoʻq holat' maʼnosini, shunga koʻra nobud boʻl-feʼli 'befoyda yoʻq boʻl-', 'isrof boʻl-' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, I, 505). Oʻzbek soʻzlashuv tilida nobud birligi tarkibidagi b tovushi v tovushiga, d tovushi t tovushiga almashtirilib, novut tarzida ham aytiladi (OʻTIL, I, 506).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

\f. jjjb — mavjud boʻlmagan, yoʻq qilingan

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

nobud boʻlmoq 1) iyerof boʻl-moq, bekorga yoʻq boʻlib ketmoq. ◆ Paxtaning bir grammi ham nobud boʻlmasin;, 2) halok boʻlmoq; oʻlmoq . ◆ Urush yillari tashkilotning koʻp aʼzolari nobud boʻldi. S. Ahmad, «Hukm» . Nobud qilmoq 1) yaroqsiz holga keltirmoq, ishdan chiqarmoq. ◆ Mulla Obid bilan Usmon polvon qulunli biyani minib yurishga qarshi, chunki qulunlar gʻoʻzani bosib nobud qiladi, deydshtr. A. Qodiriy, «Obid ketmon; 2) oʻl-dirmoq, halok qilmoq» . ◆ Xotinimni ham kam-bagʻallik yiqitdi, bu yerdagi ogʻir ish nobud qshdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

НОБУД. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

nobud:
◆ nobud boʻlmoq 1) пропадать зря, теряться, уничтожаться; ◆ shuncha qogʻoz nobud boʻldi столько бумаги пропало зря; 2) умереть, скончаться (преимущественно о детях); ◆ bola nobud boʻldi ребёнок умер; ◆ nobud qilmoq 1) тратить зря, уничтожать; ◆ pulni bekorga nobud qilma не трать деньги зря; 2) погубить (кого-л.).