oʻtmish

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

oʻt-mish

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

OʻTMISH 'oʻtgan davr’, ’kechmish’. Oʻ t m i sh i -m i z g a doir bebaho yodgorliklar yuksak madaniya— timizdan darak beradi. Bu soʻz ’bir nuqtadan boshqa bir nuqtaga harakatlan-’ maʼnosini anglatuvchi öt-feʼlidan eski oʻzbek tilida -müsh sifatdosh qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 555); maʼno taraqqiyoti natijasida otga aylangan; keyinchalik ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan, ikkinchi boʻgʻindagi ü un — lisi i unlisiga almashgan: öt— + müsh = ötmüsh > otmish.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Kishi, xalq hayotining oʻt-gan qismi, shu oʻtgan davridagi hayoti. Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim.. qishlogʻimizda maktab ham yoʻq edi. "Yoshlik". ◆ Oʻtmishni xotirlarkan, Yoʻlchi ogʻir xoʻrsindi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Goh oʻltirib, gohi yotib, bemalol Soʻzlar edi oʻtmishidan keksa chol. Habibiy . ◆ Muzeydagi eksponatlarda belorus xalqining oʻtmishini koʻrdik va yaqindan tanishdik. N. Safarov, «Olovli izlar» .

2 Oʻtgan davr; kechmish, moziy va shu davrdagi kishilar (ajdodlar) hayoti. Oʻt-mishda ota-bobolarimiz ozmuncha togʻ qa-zishganmi, biz ham qaziymiz. M. Ismoiliy, Fargʻona t. o. ◆ Ha, Oybek aka aytganday, Fa-fur Gʻulom oʻtmishga qarab bugunni, bugunning xulosasidan ertasini koʻra oladigan odam-lardan edi. Shukrullo, «Javohirlar sandi-gʻi» . ◆ Maqtamasman moziyni, birok, Oʻtmishing-nioʻylayman bir zum. A. Oripov, Yurtim sha-moli.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЎТМИШ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

oʻtmish
прошлое; ◆ uzoq oʻtmishda в далёком прошлом; ◆ qahramonning shonli oʻtmishi славное прошлое героя.