pushaymon

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

pu-shay-mon

Etimologiyasi

PUSHAYMON Bu ot ПРСda [päshiman] shaklida (96), ТжРСda pushaymon shaklida (315) keltirilgan; oʻzbek tiliga tojikcha shakli olingan; 'afsuslanish', 'ruhan ezilish' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, I, 608). Bu ot bilan oʻzbek tilida pushaymon boʻl- feʼli hosil qilingan. Bu ot Keyingi pushmon -oʻzinga dushmon hikmati tarkibida dugimon otiga moslab pushmon shaklida ishlatiladi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

fors. – oʻkinuvchi, achinuvchi, tavba qiluvchi; oʻz qilmishidan afsuslanuvchi;

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

Oʻz qilmishi uchun ruhiy ezilish hissi; afsuslanish; afsus, nadomat. ◆ Pushaymon boʻlmoq (yemoq, qilmoq). Soʻnggi pushaymon — oʻzingga dushman. Maqol. ◆ Iqror boʻldim: gunohim yoʻqdir, Ochiq yurib topgan kishimdan Va beizn qilgan ishimdan Pushaymonim va ohim yoʻqdir. H. Olimjon.

Pushaymon boʻlmoq (yoki yemoq, qilmoq) Oʻz qilmishi uchun ruhan ezilmoq, afsus qilmoq, afsuslanmoq. ◆ Otasi jahl ustida shundoq qilayotganini, zum oʻtmay pushaymon boʻlishini, butun umidlari shu qizidan ekanini biladi. Oʻ. Hoshimov, „Qalbingga quloq sol.“ ◆ Qudratning oʻzi ham koʻchib kelishganiga pushaymon yedi. H. Nazir, „Soʻnmas chaqmoqlar.“ ◆ Gulnor aytganiga pushaymon qildi, xatosini toʻgʻrilash uchun soʻzlashmoqqa majbur boʻldi. Oybek, „Tanlangan asarlar.“

Sinonimlari

afsus

Antonimlari

ПУШАЙМОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha _ru

pushaymon
раскаивающийся, кающийся, сожалеющий (о совершенном поступке); // раскаяние, сожаление; ◆ qilgan ishimdan pushaymonim yoʻq я не сожалею о сделанном; я не раскаиваюсь в совершенном мной поступке; ◆ pushaymon boʻlmoq (или emoq, qilmoq) сожалеть, раскаиваться; ◆ boy berilgan ishdan pushaymon boʻlishdan foyda yoʻq нет пользы сожалеть о том, что проиграно.