qasd

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qasd

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

[a. — maqsad, niyat; intilish,

ishtiyoq; gʻaraz] 1 Albatta amalga oshirish koʻzda tutilgan, jazm etilgan qatʼiy niyat; azm-qaror, ahd. Uydan chiqishdanoq uning [ ◆ Otabekning\ qasdi bu kunni dalada oʻtkaz-moq edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . U ◆ Mu-nisxondan uni sovitish qasdida edi. A. Qaxdor, «Sarob» .

Qasd qilmoq Biror niyatda boʻlmoq, maq-sadni koʻzda tutmoq. ◆ Ertadan boshlab be-parvoroq boʻlishga qasd qildim. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» . ◆ Agar Gʻulomsher qasd qilsa, har qan-day ishning uddasidan chiqishiga hamma isho-nar edi. Oybek, «Nur qidirib» .

2 Haqorat, yomonlik uchun javob qay-tarish (hisoblashish) niyati; adovat, oʻch, alam. ◆ Qasd qilmoq. Birovga qasd qilma. n ◆ Sen jinni boʻldingmi? Yo menda boshqa bir qasding bormi? "Latifalar" . ◆ Mening fa-shizmdan boʻlak hech kimda qasdim yoʻq. Uy-gʻun . ◆ Shermuhammadning esa xotin joʻnidan menda qasdi bor. K. Yashin, «Hamza» .

Joniga qasd qilmoq (yoki etmoq) Oʻl-dirish, yoʻq qilish uchun harakat qilmoq, suiqasd qilmoq. ◆ Botiralining joniga qasd qilgan kim boʻlsa ham, yurtning qargʻishiga qoldi. H. Gʻulom Mashʼal . Joningda qasding bormi? Joningdan toʻydingmi? Jondan bezor boʻldingmi? Oʻlging keldimi? ◆ Joningda qasding bormi, buncha aroqning keti-dan quvmisang. "Mushtum" . Qasdiga tushmoq Payiga tushmoq, oʻch olish, yoʻq qilish va sh.k. uchun harakat qilmoq. ◆ Dushman tushar dav-latlining qasdiga. "Oysuluv" . Qasdida boʻl-moq 1) biror maqsadda, niyatda boʻlmoq; 2) oʻch olish, yoʻq qilish, oʻldirish yoki qoʻlga tushirish va sh.k. niyatda boʻlmoq. ◆ Uyingiz orqasini teshib, Kumush qasdida boʻluvchi.. ham shu battol Homid ekan. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚАСД. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qasd
1 твёрдое решение, намерение, замысел; цель; умысел; ◆ qasd qilmoq, qasd etmoq 1) намереваться; решать (делать что-л.); ◆ qasd qilgan - oʻzar, hasad qilgan - toʻzar посл. кто твёрдо решил - преуспеет, кто завидует - пропадёт; 2) покушаться; замышлять зло; ◆ birovning joniga qasd qilmoq покушаться на жизнь кого-либо; ◆ qasdiga tushmoq 1) вознамериться сделать (что-л.), добиться (чего-л.); 2) замышлять (против кого-л.) зло, преследовать (кого-л.); ◆ u mening qasdimga tushgan он замышляет против меня зло; онпреследует меня;
2 месть; ◆ qasd olmoq мстить; ◆ men undan qasdimni olaman я ему отомщу; ◆ 

  • birovga qasd boʻlib qolmoq иметь зуб против кого-либо; замышлять зло против кого-либо; ◆ u menga qasd он против меня имеет зуб; ◆ joningda qasding bormi? что, тебе жизнь надоела?