qatnamoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qat-na-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QATNA- ' maʼlum bir joyga, mashgʻulotga muntazam

borib—kelib tur—'. [Ziyodaxon] oʻtgan yil hishi bilan rayonga doktorga h a t n a d i (Abdulla Qodiriy). Bu feʼl qadimgi turkiy tilda ' qavat', ' taxlam' maʼ-nosini anglatuvchi qat I soʻzidan (Devon, I, 311) -la qoʻ-shimchasining -na shakli bilan yasalgan (Qirgʻiz tilida bu soʻz qatta— shakliga ega: КРС, 359); keyinchalik oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan: qat I + na ( < la) = qatna— > qätnä—. Bu feʼl qadimgi turkiy tilda 'qaytar—' maʼnosini anglatgan boʻlib (ДС, 436), hozir-gi maʼnosi maʼno kengayishi natijasida yuzaga kelgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Muntazam ravishda, bel-gili paytlarda borib kelmoq, yurib tur-moq. ◆ Fargʻonaga samolyot har kuni uch marta qatnaydi. Avtobuslar kechgacha qatnaydi.

2 Umuman, biror joyga koʻp yoki maʼlum marta borib kelmoq. ◆ Shaharga yozi bilan qatnadim. Qatnab oyoqdan qoldim. n ◆ Pol-von ham qumlarni yaxshi biladi, saraton-ning jazirama issigʻida qancha-qancha marta oʻtinga qatnagan edi. J. Sharipov, «Xorazm» . ◆ Shaxsiy uy-joy quruvchilar yillar davomida rayon ijroiya komitetlariga qatnayverib, oyoqlarida oyoq qolmadi. "Mushtum" .

3 Oʻqish, mashgʻulot va sh.k. ga muntazam borib-kelib turmoq. ◆ Oʻqishga qatnamoq. Toʻ-garakka qatnamoq. Bogʻchaga qatnamoq. Qat-nab oʻqimoq. m ◆ Kechagina maktabga qatnab yurgan bola bugun onaning koʻziga sher yigit boʻlib koʻrindi. I. Rahim, «Chin muhabbat» . ◆ Kelin doktorga qatnayapti. Eson-omon qutulsin. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚАТНАМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qatnamoq
1 сновать; курсировать, совершать рейсы; avtobuslar kechgacha qatnaydi автобусы курсируют допоздна; mashina har kuni bu yoʻldan yetti marta qatnaydi машина делает по этому маршруту семь рейсов в день;
2 одить (куда-л.) систематически; посещать (что-л.) qizim bogʻchaga qatnaydi моя дочь ходит в детский сад; men har kun poliklinikaga qatnab yuribman я каждый день хожу в поликлинику; u maktabga qatnamay qoʻydi он перестал посещать школу; qatnab oʻqiydigan oʻquvchi приходящий ученик.