qaygʻurmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qay-gʻur-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QAYGʻUR- 'qaygʻu-alam chek-', 'gʻam ye-'. Qahra-mon hizning fojiali oʻlimini eshitganlar hammasi qaygʻurib yigladilar (Jumaniyoz Sharipov). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu feʼl (Devon, III, 211) 'gʻam-alam' maʼnosini anglatuvchi qaygʻu otidan —r qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik a unlisi yo unlisiga almashgan: (qaż- + gʻu = qażgʻu > qaygʻu) + r = qaygʻur- > qyoygʻur—. Soʻzlashuv nutqida bu soʻz tarkibidagi u unlisi i unlisiga almapggiriladi: qyoygʻur- > qyoygʻir—.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Qaygʻu-alam chekmoq; kuymoq. ◆ Qaygʻurmang, opajon. Qora kunlar oʻtar, yorugʻlikka chiqarmiz. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Qahramon qizning fojiali oʻlimini eshitganlar hammasi qaygʻurib yigʻladilar. J. Sharipov, «Xorazm» .

2 Biror kimsa, narsa, ish va sh.k. haqida oʻylamoq, uning xatgi-harakati, tashvishida boʻlmoq. ◆ Nodira onasi oʻrnida Anvarning boshini siladi, yuvib taradi va Anvarning istiqboli uchun qaygʻurdi. A. Qodiriy, «Meh-robdan chayon» . ◆ Moʻl-koʻl yem-xashak — koʻp goʻsht, sut, yogʻ demakdir. Shunga koʻra mollarning qishki ozuqasi haqida hozirdan qaygʻuray-lik. Gazetadan .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚАЙҒУРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qaygʻurmoq
1 горевать, печалиться;
2 беспокоиться, заботиться; koʻp qaygʻurma! 1) не горюй; 2) не беспокойся!