qiz

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qiz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QIZ 'ayol jinsiga mansub farzand', 'balogʻat yoshiga yetmagan ayol'. Q i z i m, senga aytaman, keli— nim, sen eshit (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïz tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 315; DS , 449); keyinchalik oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïz > qiz.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Balogʻat yoshiga yetmagan ayol. ◆ Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.

2 Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan). ◆ Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi bor-ning nozi bor. Maqol . ◆ shsh Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

3 Balogʻatga yetgan, ammo hali erga teg-magan ayol; maʼsuma, bokira. ◆ -Qizmi, ju-vonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman,dedi Salim. Oybek, Tanlangan asarlar.

Qari qiz q. qari 1.

4 Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, er-kalash, oʻzini yaqin olish singari maʼno-larni ifodalaydi. ◆ Otga juda epchil ekan-san-ku, qizim! Barakshla-ye. A. Qahhor, «Xo-tinlar» . ◆ Yozib bering, aylanay poshsha qiz. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚИЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

{{|qiz|face=bosh|tili=uz}} (koʻplik qizlar)

Tillar[tahrirlash]

Ruscha ru

qiz
1 девочка; девушка; ◆ ~ bola девочка; ◆ chaqqon ~ ловкая, проворная девочка (девушка); ◆ oʻquvchi ~ ученица; учащаяся; ◆ kolxozchi ~ девушка-колхозница; ◆ qari ~ старая дева;
2 дочь, дочка; ◆ ona ~ вежливое обращение к девушке; ◆ momo ~ или ◆  acha ~ обл. девушка, имеющая внебрачного ребёнка и живущая у родителей; ◆ ~i borning nozi bor погов. у кого есть девушка-невеста, у того есть свои капризы (т. е. никто не выдаст свою дочь замуж за первого встречного); ◆ ~ bola birovning hasmi или ◆  ~ bola birovning bolasi погов. дочь - чужая добыча; дочь - отцу-матери не корысть (не кормилица); ◆ ~ koʻrar смотрины; ◆ ~ chiqarmoq, ~ uzatmoq, ~ni erga или (kuyovga) bermoq выдавать дочь замуж; ◆ ~ qilib olmoq или ◆  ~ qilib asramoq удочерять.