Kontent qismiga oʻtish

qoʻngʻir

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

qoʻngʻir I

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

qoʻn-gʻir

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

QOʻNGʻIR ' qora-sariq', 'toʻq malla'. Mirsaid h oʻ n gʻ i r koverkot pidjagini yechib, stulning su— yanchigʻiga taialadi (Pirimqul Qodirov). Qadimgi tur — kiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli qoŋur tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 374; DS, 456; КРС, 403); oʻzbek tilida ŋ undoshi ngʻ undoshlariga, u unlisi i unlisiga almashgan: qoŋur > qongʻur > qongʻir.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

1 Qora-sariq rangli, toʻq malla. ◆ Qoʻngʻir soch. Qoʻngʻir sigir. Qoʻngʻir koʻ-mir. Dala-tuzni suv olsa, qoʻngʻir gʻozning toʻshidan. Maqol . ■■ ◆ Mirsaid qoʻngʻir koverkot pidjagini yechib, stolning suyanchigʻiga taimadi. P. Qodirov, „Uch ildiz“ . -Buniyam arzi bor ekan, — ◆ Nuriddin aka yonida iyma-nibgina oʻtirgan qoʻngʻir moʻylovli yigitga ishora qsh 1'di. S. Anorboyev, Oqsoy.

2 Toʻq kulrang, qoramtir. ◆ Traktorlar bir hafta kecha-kunduz toʻxtovsiz ishlab turdi, paxta dalalarining hammasi qoʻngʻir tusga kirdi. S. Mahkamov, „Katta rulda“ .

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

qoʻngʻir II

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

qoʻn-gʻir

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]
Qoʻngʻirsimonlar oilasiga mansub qush: tumshugʻi oʻtkir, oyokdari kalta, boshida ikkita kokil oʻsib chiqqan, pati jigarrang oʻrdak. ◆ Qoʻngʻirlar may oylarida tuxum ochib, joʻjalarini iyundayoq uchirma qshshshadi. J. Abdullaxonov, „Toʻfon“ .

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ҚЎНҒИР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]

qoʻngʻir I
1
бурый; ◆ qoʻngʻir sigir бурая корова, бурёнка, бурёнушка; ◆ qoʻngʻir temirtosh бурый железняк;
2 тёмно-серый;
3 тёмно-русый; тёмно-коричневый; карий; ◆ qora qoʻngʻir soqol тёмно-русая борода.

qoʻngʻir II
зоол. серая утка.