toʻda

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

toʻ-da

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TOʻDA Bu ot ПРСda [tude] shaklida (137), ТжРСda toʻda shaklida (400) keltirilgan; oʻzbek tiliga tojikcha shakli olingan; 'bir yerga toʻplangan narsadar', 'bir yerga toʻplangan odamlar' maʼnolarini anglatadi (OʻTIL, II, 242). Bu otdan üzbek tilida toʻdala - feʼli yasalgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

\f. zjZ — doʻng qilib toʻplangan narsa, gʻaram

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Bir yerga toʻplab yoki uyib qoʻyilgan narsa; uyum, toʻp, toʻplam. ◆ Axlat toʻdasi. Bir toʻda parcha-parcha gʻisht. Nar-salarni toʻda qilib qoʻymoq. m ◆ Keyin uni sugʻurib oldi-da, bir toʻda qogʻozni oldimga tashladi. "Guldasta" .

2 Bir yerga toʻplangan kishilar yoki hayvon, qush va sh. k. guruhi, galasi, toʻpi. ◆ Uloqchilar toʻdasi. Qushlar toʻdasi. Toʻda boʻ-lib yurmoq. Toʻdadan ajralgan toʻrga tushar. Maqol . m ◆ Arilar toʻdasi oʻzini qop ichiga urdi. Bu bolalarga chindan qiziq tomosha boʻldi. H. Nazir, «Soʻnmas chaqmoqlar» . ◆ Avaz tor hovliga moʻralab qoʻyib, eshik oldida qoʻl qovushtirib turgan kishilar toʻdasiga qoʻshildi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» .

3 Biror maqsad bilan uyushgan kishilar guruhi. ◆ Nazirqul Xolxoʻja yigitlaridan xabardor edi. U eshonning gapidan, shular toʻdasiga bor, degan maʼno angladi. S. Ahmad, «Hukm» . ◆ Toshkentdagi Yusufbek hoji toʻdasi-dan amaliy choralar koʻrsatilib yozilgan javob maktubi olindi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Bizning hozir oʻz toʻdamiz bor. Agar is-tasang.. seni ham sardorimiz huzuriga olib boraman. Mirmuhsin, «Meʼmor» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТЎДА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

toʻda (koʻplik toʻdalar)

  • Suaxilicha: aki

Ruscha ru

toʻda
1 куча, груда, ворох; ◆ bir toʻda kitob куча книг; ◆ bir toʻda ariza ворох заявлений; ◆ bir toʻda tosh груда камней; ◆ toʻda qilmoq собирать в кучу;
2 группа; гурьба; толпа; ◆ ... xotinlardan shafqat hamshiralari toʻdasi tuzdi (Айний, «Ќуллар») ... из женщин он организовал группу сестёр милосердия; ◆ bir toʻda qiz группа девушек; ◆ toʻda boʻlib yurmoq ходить группами; ходить гурьбой, толпой; ◆ u oʻzini toʻdaga urdi он ворвался в толпу;
3 шайка, свора; кучка; ◆ banditlar toʻdasi 1) кучка бандитов; 2) бандитская шайка;
4 стая; стадо; ◆ bir toʻda zogʻcha стая галок; ◆ toʻda-toʻda 1) кучи; кучами; 2) группы; группами; 3) стаи, стада; стаями; стадами; ◆ osmonda toʻda-toʻda bulutlar suzib yuribdi на небе плывёт стая туч; ◆ 

  • yulduzlar toʻdasi созвездие.