toʻqson

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

toʻq-son

Etimologiyasi

TOʻQSON 'sakson bilan yuz oraligʻidagi oʻnlik miqdor ■. U sayohatdan toʻhs o n kundan keyin hay-tib keldi. Qadimgi turkiy tilda bunday miqdor toquz on soʻzlarini qoʻshib bildirilgan (Devon. I, 410; DS, 578). Keyinchalik ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan; q undoshining taʼsiri bilan z un-doshi s undoshiga, oxiri o unlisi â unlisiga almashgan: toquz on > toquzon > toqzon > toqson > toqsân.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. 90 raqami va shu raqam bilan ifodalangan son, miqdor. ◆ Toʻqsondan oʻnni ayirmoq. ◆ Toʻqson soʻm pul. ◆ Toʻqson pud bugʻdoy. ◆ Toʻqqiz soʻm olaman deb, toʻqson gap eshitdim. Oybek, „Tanlangan asarlar“
2. Qish faslining 1 dekabrdan 1 martgacha boʻlgan davridagi 90 kuni. ◆ Toʻqson kirdi. Mevani toʻqsonda sugʻorsang, toʻqson botmon hosil qiladi. sht Kecha toʻqson chiqdi; navroʻzi olam. Koʻchat - kelinlarning toʻyi boshlandi. Gʻafur Gʻulom . ◆ -Bogʻingga unnamadingmi? -Hali vaqt bor, toklarni ochsam, sovuq olib qoʻyadimi, deb qoʻrqyapman. Toʻqsonning izgʻirini oʻtsin, deb turibman. H. Shams, „Dushman“
3. Toʻqson (erkaklar ismi).

Antonimlari

ТЎҚСОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

• Tuvacha _tyv : тозан
• Xakascha _kjh : тоғзон

Ruscha _ru

toʻqson
1 девяносто; ◆ toʻqson soʻm девяносто рублей; ◆ toʻqson kishi девяносто человек;
2 девяносто дней зимнего периода (период с 1 декабря по 1 марта); ◆ toʻqson kirdi или ◆  toʻqson tushdi наступила зима; ◆ toʻqson chiqdi зима кончилась;
3 Токсан (имя собств. мужское).

Raqam

toʻqson

Sifat

toʻqson (90)

Tillarda

Raqam

• Inglizcha: ninety
• Italyancha: novanta
• Olmoncha: neunzig
• Portugalcha: noventa

OʻTIL