tupurmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

tu-pur-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TUPUR— 'ogʻizdan tupuk, soʻlakay, balgʻam kabi — larni kuch bilan chiqarib tashla—'. Osmonga t u p u r -s a n g, betingga tushar (Maqol). Bu feʼl eski oʻzbek tilida tuflash harakatini ifodalovchi tuf tovushga taqlid soʻzidan — (u)r qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyin — chalik f undoshi p undoshiga almashgan: tuf + ur = tu— fur— > tupur—.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Tupukni til, lab yordamida tashqariga tashlamoq, otmoq. ◆ Osmonga tupursang, betingga tushar. Maqol . n ◆ Ru-qiya uning oldiga kelib, bir turtdi, gʻazabi-ga chidolmay, "chirt" etkazib yoniga tupurdi.. K. Yashin, «Hamza» .

2 Ogʻizdagi (ogʻizda toʻplangan) qon, nos va sh.k. ni tashqariga tashlamoq. ◆ Ogʻzidagi nosini tupurib.. shimining pochasini shima-rib, ketmon bilan oʻrtaga tushdi. S. Ahmad, «Laʼli Badaxshon» . ◆ Bektemir tuproq osti-dan emaklab chiqdi. Ogʻzidan loy tupurdi. Oybek, «Quyosh qoraymas» . ◆ Latofat hamon "qariqiz" oʻtini tishlari bilan kirsilla-tib uzib, tupurib tashlar, olis qishloq hayotini eslatuvchi qadrdon bir is tuyardi dimogʻida. Oʻ. Hoshimov, «Bir tomchi shudring» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТУПУРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

tupurmoq
◆ = tuplamoq; birovning yuziga tupurmoq прям. и перен. плевать кому-либо в лицо.