Kontent qismiga oʻtish

tuygʻu

Vikilugʻatdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

tuy-gʻu

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

TUYGʻU 'tashqi taʼsirni sezish, his etish qobili-yati', ' sezgi'. Mavj urib yangi kanallardan musaffo suv kelur, Har koʻngil oynasiga rang-barang t u y gʻ u kelur (Habibiy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot 'sez-', 'his et-' maʼnosini anglatgan tuy— feʼlidan (Devon, III, 262; DS, 584) —gʻu qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, III, 292): tuy— + gʻu = tuygʻu.    „
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

1. fiziol. Tashqi taʼsirni sezish, his etish, qabul qilib olish qobiliyati; sezgi. ◆ Tuygʻu yordamida biz issiqni yoki sovuqni sezamiz. ◆ Quyonning tuygʻu aʼzolari terida tamomlanadigan nerv uchlaridan iborat. "Zoologiya".

2. Ruhiy yoki jismoniy kechinmalar, his-tuygʻular majmui; his-tuygʻu, his-hissiyot. ◆ Nafis tuygʻu. Ishonch tuygʻusi. Doʻstlik tuygʻusi. Ogʻriq tuygʻusi. Yurakni gʻash qilayotgan tuygʻu. ◆ Rashq, menimcha, mana shu haqoratning alami va shundan kelib chiqadigan tuygʻu. A. Qahhor, „Qoʻshchinor chiroqlari.“ ◆ Otasining saltanat oldida katta hurmatga ega ekani Badianing qalbiga ham fidoyilik tuygʻularini solgan edi. Mirmuhsin, „Meʼmor.“ ◆ Oraga jimlik choʻkib, tuygʻularni soʻndirdi. K. Yashin, „Hamza.“

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ТУЙҒУ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]