uzaymoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

u-zay-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

UZAY- ’choʻzil-’, 'balandlash-’. Teraklarning boʻyi uch qavashli binodan u z a y i b k ye t d i. Bu feʼl qadimgi turkiy tillagi 'naridagi yer’ maʼnosini ang— latgan uz otidan —(a)y qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ,I, 571); oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: uz +

ay = uzay- > uzäy-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Boʻyiga choʻzilmoq, uzun-lashmoq. ◆ Yoʻl uzaydi. Quyoshogʻib, soyalar uzay-di. n ◆ Katta-kichik daraxtlarning yerga tashlagan koʻlankalari, gerdayib koʻkka uzay-gan haybatli qayragʻochlar sirli, vahimali koʻrindi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

2 Uzoq vaqt davom etmoq, choʻzilmoq. ◆ Kam-bagʻsm roʻza tutsa, kun uzayar. "Qanotli soʻz-lar" . ◆ Sentyabrning oxirlari. Kunlar qisqa-rib, tunlar esa uzaya boshlaydi. T. Obidov, «Yusufjon qiziq» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

УЗАЙМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

uzaymoq
удлиниться, растягиваться, вытягиваться; прибавляться; продлеваться; quyosh ogʻib, soyalar uzaydi солнце перевалило за полдень и тени удлинились; kunlar uzaydi дни стали длиннее, дни прибавились; ... gerdayib koʻkka uzaygan haybatli qayragʻochlar sirli, vahimali koʻrindi (Ойбек, «Ќутлуѓ ќон»)... гордо вытянувшиеся угрюмые карагачи казались таинственными, страшными.