xalq

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

xalq

Etimologiyasi

Arabchdan خَلْق - yaratish, ijod qilish; yaratilgan jonzot va odamlar.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Odamlar. ◆ Xalqqa xizmat - oliy himmat. Maqol ◆ Toʻyingizga yigʻilibdi butun el, Xalq kelmoqda toʻyga oqib goʻyo sel. Hamid Olimjon ◆ Bu xushovoz xonanda, yigirma iildan oshdiki, xalqning nazaridan qolmay.. dillarimizni yayratib kelmoqda. Said Ahmad, „Yulduz“
2. Tarixiy birlikning turli shakllari; qabila, elat, millat. ◆ Oʻzbek xalqi Navoiy, Bobur, Lutfiy kabi buyuk donishmand shoirlarning asarlarini oʻqigan. Shukrullo, „Saylanma“ ◆ Turkiy xalqlar yillarni 12 muchaldan tashqari, 60 yillik davrlar bilan ham hisoblashgan. "Fan va turmush"
3. Muayyan joy aholisi. ◆ Oʻzbekiston xalqi. ◆ Qishloq xalqi. ◆ Shahar xalqi. ◆ Filippin orollarida yashovchi xalqlarning eng sevimli noyob taomi mitti baliqlardir. Karim Mahmudov, „Qiziqarli pazandalik“
4. Biror joyga toʻplangan odamlar; xaloyiq, olomon. ◆ Tovushga qoʻyishda xalq bir ogʻizdan qoʻl koʻtaradi, orqasidan bir necha daqiqagacha olqish davom etadi. Abdulla Qodiriy, „Kichik asarlar“
5. Kasb, mashgʻulot, toifa yoki jinsni bildiruvchi soʻzlar bilan kelib, oʻsha kasb, mashgʻulot, toifa yoki jinsga mansub kishilar guruhini bildiradi. ◆ Shoirxalqi. ◆ Polvon xalqi yengilgan raqibini belidan olib, koʻtarib qoʻyadi. Said Ahmad, „Ufq“ ◆ Ayol xalqi uydan quruq ketmaydi, Nima lozim mehmonlarga, taqsirjon. "Gulnorpari"
6. Umum (aholi, odamlar) ga aloqadorlikni, umum tomonidan eʼtirof etilganlikni ifodalovchi soʻz sifatida baʼzi muassasalar, lavozim va unvonlar nomlari tarkibida qoʻllanadi. ◆ Xalq maorifi. ◆ Xalq taʼlimi. ◆ Xalq sudi. ◆ Xalq deputati. ◆ Oʻzbekiston xalq shoiri. ◆ Oʻzbekiston xalq artisti.

Yerli xalq - muayyan joyning tub aholisi, mahalliy xalq. ◆ Chor hukumati, yerli xalq oʻz erkini himoya qilib chiqqanda, ularni ottirdi.. Bo‘riboy Ahmedov, „Tarixdan saboqlar“
Xalq (og‘zaki) ijodi - xalq tomonidan bunyod etilgan sanʼatga oid hamda adabiy asarlar. ◆ Xalq ijodi har qanday yozuvchi uchun katta maktabdir.

Antonimlari

ХАЛҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tillarda

xalq

• Altaycha: калык
• Tuvacha: чон
• Uygʻurcha: خەلق
• Xakascha: халых
• Yoqutcha: дьон, омук

Ruscha _ru

xalq
1 народ; // народный; ◆ Sovet Ittifoqi xalqlari doʻstligi дружба народов Советского Союза; ◆ mehnatkash xalq трудовой народ; ◆ xalq ommasi народные массы; ◆ avom xalq уст. простой народ, простонародье; ◆ xalq maqollari народные пословицы; ◆ xalq boyligi народное достояние; ◆ xalq komissari ист. народный комиссар; ◆ xalq ozodlik armiyasi народно-освободительная армия; ◆ xalq demokratiyasi mamlakatlari страны народной демократии; ◆ xalq kontroli народный контроль;
2 народ, народность; ◆ rus xalqi русский народ, русские; ◆ oʻzbek xalqi узбекский народ, узбеки;
3 толпа, публика, люди; // публичный; ◆ koʻcha xalq bilan liq toʻla edi улица была запружена народом; ◆ davlat xalq kutubxonasi государственная публичная библиотека;
4 население, жители; ◆ shahar xalqi население (жители) города;
5 (в позиции определения) народный (составная часть ряда почетных званий); ◆ Oʻzbekiston xalq yozuvchisi народный писатель Узбекистана; ◆ SSSR xalq artisti народный артист СССР.

Ozarbayjoncha (az)

xalq