xirmon

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

xir-mon

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

XIRMON Bu ot ПРСda [.xärmän] shaklida (191), ТжРСda xirman shaklida keltirilgan (425); oʻzbek tiliga tojikcha shakli tarkibidagi a tovushi o(â) tovushiga almashtirib olingan; 'etilgan hosilni yigʻib toʻplanadigan joy' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, II, 326).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

\f. (j_.j-i. — don yoki yanchil-

magan bugʻdoy uyumi; bugʻdoy toʻkilgan joy] 1 Yigʻib-terib olingan ekinlar hosilini toʻplash uchun ajratilgan joy, maydoncha. [Usta amaki] Joʻxori yeri yonidagi bugʻdoyi oʻrib olingan bir yerni koʻrsatib, u yerni xir-mon joyi qilishga maslahat berdi. S. Ay-niy, Esdaliklar. ◆ Vali aka oʻgʻliga xirmon qi-linadigan joyni koʻrsatib, oʻzi terimchilar-ni Madaminxoʻjaning paxtazoriga.. boshlab ketdi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o.

2 Shunday joyga yanchish, tozalash yoki quritish uchun keltirilgan mahsulot (galla, paxta va sh.k.). ◆ Oʻroqda yoʻq, mashoqda yoʻq, xirmonda hozir. Maqol . Ishga qoʻnim — xir-monga unum. Maqol. ■■ ◆ -Sizning oʻrogʻingizni oʻrgan, xirmoningizni yanchgan.. cheksiz xoʻrlan-gan bir insonni bilaman, — dedi Elmurod. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

3 Koʻp miqdorda toʻplab qoʻyilgan, uyib tashlangan narsalar. ◆ Shayx Ismoil ham kim-gadir imo qildi. Bir lahzada har tomondan kitobxirmoniga oʻt urildi. K. Yashin, «Hamza» .

Xirmon koʻtarmoq Hosil yetishtirib, yigʻib olmoq. ◆ Gektaridan 15 sentnerdan xirmon koʻtardi. T. Ashurov, «Oq ot» . Xirmon qilmoq Hosilni bir joyga toʻplamoq, yigʻmoq. ◆ Paxtani xirmon qilmoq. Gʻallani xirmon qilmoq.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ХИРМОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

OʻTIL

Tillar[tahrirlash]

Ruscha ru

xirmon
с.-х.
1 хирман (место, где складывают убранный с поля урожай);
2 ток; гумно; ◆ xirmon qilmoq 1) молотить (хлеб); 2) перен. наваливать, складывать (что-л.) в большую кучу; ◆ xirmon-xirmon целые хирманы; уйма, куча, груда, множество; ◆ oʻroqda yoʻq, mashoqda yoʻq, xirmonda hozir погов. на жатве нет, на подборе колосьев нет, а на току он тут как тут (о тунеядцах, муллах, ишанах и т. п.).