xoʻroz

Vikilug‘at dan olingan
(xo'rozdan yoʻnaltirildi)


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

xoʻ-roz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

XOʻROZ Bu tojikcha ot asli xuroʻs tovush tarkibiga ega boʻlib (ТжРС, 432), oʻzbek tiliga u tovushini oʻ tovushiga, oʻ tovushini o (â) tovushiga, s tovushini z tovushiga almashtirib olingan; 'tovukning erkagi' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, II, 347).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

f. — xoʻroz

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Xonaki to-

vuqlarning va baʼzi tovuqsimonlarning erkagi. ◆ Babaq xoʻroz. Urushqoq xoʻroz. yaya Qoʻ-noqdagi xoʻroz choʻzib-choʻzib qichqirdi. Oʻ. Ho-shimov, «Qalbingga quloq sol» .

2 koʻchma s. t. Tanti; mard. ◆ Xoʻroz yigit. sht Tantiboyvachchanikiga boramiz ertaga.. Juda xoʻroz odam. Koʻrsangiz, oʻzingiz ham hayron qolasiz. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ -Gʻanivoy juda bopta ish qipti, bunaqa ishni yigitning xoʻrozi qiladi, — dedi Burgut. S. Ahmad, «Choʻl burguti» .

Xoʻroz gap yoki gapning xoʻrozi s. t. Gap-ning asosi, xullasi. ◆ [Yusufjon:] Hamzaxon, nuqul haqiqatni dangal yozibsiz.. Boylardan qoʻrqmay, xoʻroz gap qilibsiz. K. Yashin, «Xamza» . Xoʻroz qichqirmasdan Nihoyatda barvaqt, erta tongda. ◆ Vrach qabuliga birinchi boʻlib yozilay, deb xoʻroz qichqirmasdan kelgandim. "Mushtum" . ◆ Kelinxoʻroz qichqirmasdan turib, nonga xamir qordi. Gazetadan .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ХЎРОЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Tillar[tahrirlash]

Ruscha ru

xoʻroz
петух; // петушиный; ◆ joʻja xoʻroz 1) молодой петух, петушок; 2) перен. ирон. молокосос; ◆ babaq xoʻroz крупный бойцовый петух; ◆ urishqoq xoʻroz драчливый петух; ◆ xoʻroz urishtirmoq устраивать петушиный бой, стравливать петухов; ◆ xoʻroz urishtirish петушиный бой; ◆ 

  • xoʻroz odam разг. человек что надо; ◆ xoʻroz gap или ◆  gapning xoʻrozi разг. веское, решительное слово; ◆ xoʻroz qichqyrmasdan шутл. очень рано.