yelpimoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yel-pi-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

YELPI- ’biror narsa vositasida shabada hosil qil-’. Zaynab shu holda uzoq fursat erini ye l p i d i (Abdulla Qodiriy). Bu feʼlni E.V.Sevortyan qadimgi turkiy tilda yelp tasvir soʻzidan -i qoʻshimchasi bilan yasalgan deb talqin qiladi (Affiksï glagoloobrazova — niya.. M: 1962, 234): yelp + i = yelpi-. Mahmud Koshgʻa-riyning izohlashiga koʻra (yelpindi: ’el kasalligi teg-Di’, ’shamolni yoʻlladi’) bu soʻz yel otidan -pi qoʻshim-chasi bilan yasalgan (Devon, III, 118): yel + pi = yelpi-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Yelpigʻich yoki boshqa biror narsa vositasi bilan oʻziga yoki oʻzgaga yel, shabada tegizmoq. ◆ ..xitoyi yelpigʻich bilan oʻzini yelpidi. A. Qahhor, «Asarlar» . ◆ Zaynab shu holda uzoq fursat erini yelpidi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Yormat.. qattiq "uh" tortdi va choponining yoqasi bilan koʻkragini yelpidi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Poyezd dim boʻlga-nidan, yoʻlovchilar gazeta bilan oʻzlarini yelpirdilar. S. Ahmad, «Xotin» .

2 Hilpiratmoq, tebratmoq. ◆ Togʻdan es-gan shabada.. ayollarning chakka sochlari va boshlaridagi roʻmollarini betinim yelpiydi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

3 Shamol vositasida donni chiqindi va changdan tozalamoq, sovurmoq. ◆ Moshni yelpimoq.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЕЛПИМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

yelpimoq
1 опахивать, обмахивать (напр. веером); ◆ oʻzini yelpimoq obmaxivatsya;
2
веять, провеивать (зерно); ◆ sholini yelpimoq веять рис (очищать от шелухи); ◆ bugʻdoy yelpimoq веять пшеницу.