yopiq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yo-piq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

YOPIQ I ’berk’, ’yopilgan’. Kechasi .. Margʻilon darvozasi yo p i q b oʻ l a d i (Abdulla Qodiriy). Bu soʻz eski oʻzbek tilida 'berkit-’ maʼnosini anglatuvchi yap- feʼlidan sifat yasovchi -(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128; КРС, 209); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq = yapïq > yâpiq.

YOPIQ II ’ish hayvoni ustiga yopiladigan mato’. Sayslar .. otlar ustidagi yopihlarni va toʻhimlarni olib, haligi tol daraxti ostiga yoz— ganlar (Sadriddin Ayniy). Bu soʻz asli yap- I feʼlidan ot yasovchi —(ï)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 128); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqdyak belgisi yoʻqolgan: yap- + ïq = yapïq > yâpiq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Oʻtish yoki kirish-chiqish joyi toʻsib, bekitib qoʻyilgan; berk. ◆ Yopiq eshik. m ◆ Kechasi maʼlum Margʻilon darvozalari yopiq boʻladir. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Uylar-ning eshiklari, derazalari taqa-taq yopiq. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

2 Toʻsilgan; bekitilgan. ◆ Nuri—quyoshda ku-mushday yaltirovchi banoras paranjida; yuzi qat-qat shoyi roʻmollar bilan yopiq, xona-ning ostonasi yonida sal egilib turadi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

3 Usti bekitilgan, yopilgan. ◆ Yopiq qozon. sht Ertalab soat yettilarda yotoqxona oldi-ga usti yopiq yuk mashinasi keldi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» .

4 Tamom boʻldi, tugadi. Asqar Bakirovich yana bir marta unga [◆ Bashirjonga] va kol-lektivga muvaffaqiyat tilab, majlisni yopiq deb eʼlon qildi. N. Aminov, «Suvarak» . ◆ -Majlis yopiq, — eʼlon qildi Madyorov. Sh. Toshmatov, «Erk qushi» .

Yopiq majlis Maʼlum shaxslarning ish-tiroki bilangina oʻtkaziladigan majlis. Yopiq ovoz bermoq q. ovoz 7.

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yo-piq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

II Umuman yopiladigan mato. ◆ Toy ustiga yopiq taimamoq. sht Otning

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

◆ Egar-lari naqshli, yopiqlari duxobadan boʻlardi.

Shukrullo, Javohirlar sandigʻi. ◆ Ark ichi-da keng yotoq, ustida kashmiriy yopiq, ikki-ta shishqin par yostiq. M. Ismoiliy, «Far-gʻona t» .o.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЁПИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

yopiq I
1
закрытый; запертый; // закрыто; заперто; ◆ yopiq eshik закрытая дверь; ◆ yopiq majlis закрытое заседание; ◆ derazalar yopiq окна закрыты; ◆ yopiq xona запертая комната;
2 мат. замкнутый; ◆ yopiq chiziq замкнутая линия.

yopiq II
попона, покрывало (для лошади); ot yopigʻi попона для лошади.