yov

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yov

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

YOV ’qarshi kishi’, 'dushman’. Yo v n i ayagan yara yer, kaltagini sara yer (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglattan bu soʻz asli yagʻï tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 383; Devon, III, 31; ТРС, 659); keyinchalik ï unlisi talaffuz qilinmay qoʻygan (ССТТН, II, 332), gʻ undoshi v undoshiga (ЭСТЯ, IV, 55), oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: yagʻï > yagʻ > yav > yâv.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Urush, jang holatidagi qarshi to-mon, dushman, gʻanim. ◆ Yov qochsa, botir koʻpa-yar. Maqol . ◆ Yovni ayagan yara yer, kaltagini sara yer. Maqol . n ◆ Bir soat chamasi otishgandan soʻng, yov bizning oʻqimizga chidolmay, ikki dar-voza orasida uch-toʻrt yuz oʻlik qoldirib, qochishga majbur boʻldi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

2 Qarama-qarshi maqsaddagi kishi; dushman, raqib. ◆ Yomon yoʻldosh yov boʻladi, oxir ishi dov boʻladi. Maqol . ■■ ◆ Qimor qizib, har kim-sa bir-biriga yov. Gʻayratiy .

Yov yeydimi Nimadan qoʻrqasan, qoʻrqma. Yov chopdi Dushman bostirib kirib, qir-gʻin qildi. ◆ Boboqulning yettinchi otasi, qishloqqa yov chopganda, Oqsoy koʻprigining ostiga bekinib, jonini asrab qolgan ekan. S. Anorboyev, «Oqsoy» . Yov qarash Ja\l bilan, gʻazab bilan qarash. ◆ Eshon Dadashvvga yov qarash qilib, eshikni taraqlatib chiqib ketdi. I. Rahim, «Taqdir» . Yov quvganday Juda tez, chopib, yugurib. [ ◆ Toʻgʻonbek] Xud-di yov quvganday, qattiq yurdi. Oybek, «Navoiy» . ◆ Odamlar, yov quvganday, har ta-rafga tarqalishdi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» . Til-siz yov Oʻt, suv (xalq tilida). ◆ Tilsiz yov biz-ning mehnatlarni zoye ketkazmoqchi. U. Is-moilov, «Saylanma» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЁВ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

yov
враг, недруг, противник, неприятель; // вражеский, неприятельский; враждебный; ◆ yovni tor-mor qilmoq наголову разбить противника; seni yev yeydimi?! (букв. враг тебя съест, что ли?) чего тебе бояться?!; ◆ ha, yov keldimi?! (букв. что, враги что ли подступают?) чего ты так торопишься?!; куда ты спешишь?!; ◆ yovyoʻq dema, - jar ostida посл. не думай, что нет противника, - он в овраге (будь бдителен, будь осторожен, будь начеку); ◆ yovni ayagan - yara yer посл. кто пощадит врага - пострадает сам (букв. получит ранение); ◆ yov qochsa, botir koʻpayadi посл. ирон. когда неприятель бежит, то смелых становится больше; ◆ yov guruhlar враждебные группы; неприятельские шайки; ◆ 

  • yov yurak смелый, отважный.