bigiz

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bi-giz

Aytilishi

Etimologiyasi

BIGIZ 'poyabzaldoʻzlarning igna uchli, yogʻoch sopli metall asbobi’. Avval charmni b i g i z b i l a n teshib, keyin ikki tomonidan igna suqib tikar edi. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi ’nayza’, ’oʻtkir nar-sa’ maʼnosini anglatgan bi otidan (ДС, 97) -gi qoʻshim-chasi bilan yasalgan feʼlga -z qoʻshimchasini qoʻshib yasalgan (ЭСТЯ, II, 131): (bi + gi = bigi-) + z = bigiz.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Poyabzaldoʻzlarning koʻnni, terini teshish uchun ishlatadigan yogʻoch sopli, nina uchli metall asbobi.◆ Hunari yoʻq kishidan Bigizi bor yamoqchi yaxshi. Maqol. ◆ Usta pichoqqa yolchimas, etikdoʻz — bigizga.Maqol. m◆ Chol bigiz bilan tasmani teshar-kan, murtida kulib qoʻydi. "Yoshlik".

2 Nayzadek, ninadek uchli, ingichka narsa. ◆ Yuragi bigiz sanchilganday ogʻridi. "Sharq yulduzi".◆ Oq qayinga suyanib, maxorka chekib turgan.. bigizmoʻylov yigit sahnadan aslo koʻz uzmadi. A. Muhiddin, Otash qalbli qiz.

3 Nishtarday oʻtkir, achchiq soʻz, taʼna; koyish.◆ [Ioʻlchi.] Andak insof kerak, uyat kerak. Cholning mehnatda chirigan koʻksiga bigizni qadayvermang! Oybek, Tanlangan asarlar.

Barmoqni (yoki qoʻlni) bigiz qilmoq q. barmoq I. Tili bigiz Achchiq soʻzli; badjahi, qahrli.◆ Ne-ne tili bigiz kelin-aymoq, er qilib, erga yolchimagan qizlar borki, eshik qolib tuynukdan zahrini sochib ketadi.Shuhrat, Umr pogʻonalari.


Sinonimlari

Antonimlari

БИГИЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[[s:ЎТИЛ/{{{1}}}|{{{1}}}]]. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Ruscha ru

bigiz
1
шило;
2 перен. злобно-насмешливое, язвительное слово, упрёк; ◆ 

  • qoʻlni ~ qilmoq указывать пальцем, тыкать пальцем (на кого-что-л. или в кого-что-л.).